We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

KEMENÇEDE KUŞAK , BİÇEM ÜSTÜNE (1)

7 0 0
14.01.2021

Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü'ne (İsmet Zeki Eyuboğlu) göre "kuşak" sözcüğü Türk­çe "kur" kökünden gelmektedir. Kök; dolamak, sarmak anlamındadır. "Kur-ş-ak/ kurşak / kuşak" sözcüğü türetme yoluyla bele sarılan bağ, belbağı gerçek anlamıyla "ilk anlam" olarak dilimizde dolaşıma girmiştir.
Türkçenin özelliklerinden biri kimi sözcüklerin yüzyıllar içinde birinci anlamları yanında ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci... anlamlar edinerek yan anlam, değişmece (mecaz) özellikleriyle anlam genişlemesine uğraması, çok anlamlı sözcü olmasıdır.
Kuşak çok anlamlı sözcüklerimizdendir. Sözcüğün yüzyıllar içinde Türkçe kıvraklığıy­la kavramları karşılaması, terimlere dönüşmesi araştırma konusu olacak genişliktedir. Belbağı anlamı sonrasında "soy gelişiminde derece", "nesil"; soy gelişimindeki süreç. Bir yüzyıla aşağı yukarı üç kuşak sığan), aynı dönemde yaşayan yaşları birbirine yakın kim­selerin tümü" anlamlarını karşılayarak çok anlamlı olmuştur.
Giderek sözcüğün anlamı yeni yeni kavramları, nesneleri de karşılamaya başlamıştır:
Arabacılıkta "taşıma gücünü artıran araba tablasının altına, üstüne çakılan ağaç parça; asker denizciliğinde zırh kuşağı, basında radyoda belli bir izlenceye ayrılmış süre, bilişimde bilgisayar kuşağı, bitkibilimde bitki kuşağı, yerbilimde tropikal kuşak, fizikte titreşim kuşağı, denizcilikte bir çeşit yelken bezi, yapı işlerinde göğüsleme kuşağı; fizikte, kimyada kuşaklar tayfı, halkbilimde........

© Yeşilgiresun


Get it on Google Play