Yeşilgiresun Gazetesinin 29.07. 2022 tarihli haberinde bildirgeci şirketin tarım araştırma geliştirme uzmanının açıklaması yer almıştır. Bir önceki seneye göre ön plana çıkmadan hasat bayramı yapma çabası, yine açığa çıkmıştır. Bir tarım araştırma-geliştirme uzmanı aracılığıyla bildirge açıklanarak, temsiliyet en alt düzeye indirilmiştir. Adına “tarımsal uygulama önerileri” diyerek, düşük bir söylem yakalanmıştır.
Şimdi, 2022 bildirgesinin içeriğine bakalım: Temmuz ve Ağustos ayında yabancı ot mücadelesine devam edilmesi; hasattan önce dip sürgünlerinin temizlenmesi; erken hasat yapılmayarak doğru hasat dönemine karar verilmesi; fındığın yerden toplanarak işçilik giderinin azaltılması gerektiği belirtilmektedir. Bunların dışında “kavsak” fındık yerine “çotanak” denilerek kurutma ile ilgili önerilerin yer aldığı görülmektedir.
***
Arşivimizde fotokopisi bulunan “Işık Matbaası, Gireson” basımlı, tarihsiz T.C. Ziraat Vekaleti Neşriyatı “Fındık Yetiştirme ve Fındık Bahçelerinin İmar Kılavuzu ve Talimatnamesinde, aynen “21-Yetişmiş bahçelerde, sonbaharda yapraklar tamamıyla döktükten sonra toprağın beyhude yere yorulmasına meydan vermemek, kalacak ağaçları bol hava ve fazla güneş temini ile fazlaca mahsule yatırmak için ocağın kurumuş, kudretten düşmüş, ihtiyar, çürük, çalık, çelimsiz ve lüzumsuz ağaçların toprak altından ve çok keskin bir aletle-katiyen pürtüklü yaralar vermemek şartıyla- düzgünce kesmek ve her halde ocaklarda 6-7 den fazla ağaç bulundurmamak esası kabul edilecektir. Ocakların ortasını boş ve serbest bulundurmaya ve burada türeyen piçleri ve ağaçların bu tarafa bakan dal ve filizlerini kesip çıkarmaya ehemmiyet verilecektir. Bu sırada fuzuli yere ağaçları kuvvetten düşüren fazla piçleri ve ağaçlar üzerinde kurumuş, çürümüş dallar da ayıklanacaktır. İlkbaharda ocaklar tekrar muayeneden geçirildikte lüzumsuz fışkınlara rast gelinirse ocak dipleri açılarak yukarda söylenenler tekrar edilecektir. Her iki mevsimde de bahçelerde çıkan muzır otlar ve kızılağaçlar kökleriyle beraber kesilip çıkarılacaktır” ibaresi; “32-Meyveler tamamıyla kemâle ermeden ve kendiliğinden yere düşmek çağına gelmeden daha ham iken fındığı devşirmek ve devşirdikten sonra kurutmadan, harman yapmadan ambarlara, ahırlara basmak yasaktır.” ibaresi; “34-Daha yeşil iken zorla koparılan fındıklarda bu saydıklarımız tamamıyla bulunmaz. Ticaretin aradığı bu şeraiti, bu saydıklarımızı temin eden devşirme usulü, ancak silkme usulüdür” ibaresi bulunmaktadır. (42 maddeden oluşan talimatnamede 24.08.1937 tarihli Fındık İhracatının Murakabesine Dair Nizamnameden söz edilmesi ve kullanılan Türkçe nedeniyle 1937-1939 yılları arasında yayımlandığı düşünülmektedir.)
1939 yılında yayımlandığı düşünülen talimatname ile fındık tarımına ilişkin çok geniş ve nitelikli bilgiler verilmiştir: Toprak yapısından, ocak dikimine; verimin uygun olduğu rakımdan kompost yapımına; yöney bilgisinden budama, ot temizliği, hasat zamanı ve kurutmaya kadar tüm bilgiler yer almıştır. Bu bilgiler, ziraat teknisyenleri tarafından yıllar boyu üreticilere aktarılmıştır. Tüm üreticiler, bu bilgilere sahiptir. Özellikle, yaşlı üreticilerin bu bilgiler yönünden hiçbir eksiği yoktur. Bugün fındık tarımı yapılan birçok ülkede, bu bilgiler yokken ülkemizde bu bilgiler vardı. 1939 yılında çizmesinde fındık olmayanların, bugün akıl vermeye kalkışması, reddedilmelidir.
Fındık satın alan ve ihracatını yapan bir şirketin, kaliteli ürün alma isteğini olağan karşılamak gereklidir. Ancak, üreticilere tepeden bakarak, kendini üstün görerek başkalarına akıl vermesi kabul edilebilir değildir. Çotanak ile kavsağı karıştıranların, üreticiye öğretecekleri bir şey olamaz.
***
Sorun, fındık tarımının usulüne uygun yapılmasında değil; üreticinin emeğini koruyacak, geçimini sağlayacak gelir elde edememesindedir. Özellikle Giresun bölgesinde fındık üreticilerinin kendi bahçelerinde köle ücretiyle çalıştırıldığının bilinmesi icap eder. Giresun ilindeki fındık bahçelerinin eğimlerinin 30 ilâ 70 derece olması, fındık bahçelerine ulaşılabilecek yolun olmaması ve taşıma işinin yoğun emeğe dayanması nedeniyle maliyetinin çok yüksek olması, üretimi etkileyen en önemli faktördür. Aynı zamanda ilaçlamayı, gübrelemeyi zorlaştırmakta ve maliyeti artırmaktadır. Giresun bölgesinin tombul fındığına hak ettiği değer verilmeden verimin artmayacağı bilinmelidir.
1939 yılında olduğu gibi tarım ile ilgili bakanlık ve idari yapısı içinde bulunan il, ilçe müdürlükleri aracılıyla bilgisi yetersiz olduğu düşünülen üreticilere eğitim verilebilir. Eğitim kitapçıkları dağıtabilir. Bunlara kimsenin itirazı olamaz. Ancak, ülkemizdeki binlerce şirketten birisinin ortaya çıkıp üreticiyi aşağılayarak, akıl vermesine itiraz edilmelidir. Kavsağı çotanak ile karıştıranlar; yani öğrenecek olanlar öğretmeye kalkışmıştır.
Diğer yandan Cumhuriyet öncesinden gelen birikimle meslek liselerinden yetişen ziraat teknisyenlerini anımsadığımızda bu okulların kapatılmasının yanlışlığı bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Bilgisi eksik olan üretici varsa bunlar mutlaka ziraat teknisyenleri tarafından uygulamalı eğitilmelidir.
Dümdüz bahçelerde, yolu olan yerlerde örnek bahçe kurmak kolaydır. Yolu olmayan 70 derece eğimli arazide örnek bahçe kurulsun da, görelim! Ancak, ne düz, ne de 70 derece eğimli, yolu olmayan bahçelerde iyileştirilme yapılması için şirket önerilerine gerek yoktur.
Geçmişte çok değerli bilgileri ardından gelen kuşaklara aktarabilen ve üreticiye “baba şefkati” ile öğretmenlik yapan Hasan Öğütçü gibi ziraat teknisyenlerine ihtiyaç vardır. Cumhuriyet tarihi, başarılı tarım uygulamaları ile doludur. Bunun nedeni kuşaklar boyu fedakârca görev yapan tarım teknisyenleridir. Sorun, bilgi birikiminde değildir. Sorun, fındık üreticisinin çok ağır sömürü altında olmasıdır. Çözülmesi gereken bu ağır sömürüdür.
Yaşam alanı, boşluk kabul etmez; devlet, üreticisine sahip çıkmazsa, şirketler boşluğu doldurur. En büyük açmazımız da, budur.

QOSHE - Kavsağı, Çotanak Sananlara 1939 Yılından Bir Talimatname - A. Dursun Yılmaz
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Kavsağı, Çotanak Sananlara 1939 Yılından Bir Talimatname

5 1 1
23.08.2022

Yeşilgiresun Gazetesinin 29.07. 2022 tarihli haberinde bildirgeci şirketin tarım araştırma geliştirme uzmanının açıklaması yer almıştır. Bir önceki seneye göre ön plana çıkmadan hasat bayramı yapma çabası, yine açığa çıkmıştır. Bir tarım araştırma-geliştirme uzmanı aracılığıyla bildirge açıklanarak, temsiliyet en alt düzeye indirilmiştir. Adına “tarımsal uygulama önerileri” diyerek, düşük bir söylem yakalanmıştır.
Şimdi, 2022 bildirgesinin içeriğine bakalım: Temmuz ve Ağustos ayında yabancı ot mücadelesine devam edilmesi; hasattan önce dip sürgünlerinin temizlenmesi; erken hasat yapılmayarak doğru hasat dönemine karar verilmesi; fındığın yerden toplanarak işçilik giderinin azaltılması gerektiği belirtilmektedir. Bunların dışında “kavsak” fındık yerine “çotanak” denilerek kurutma ile ilgili önerilerin yer aldığı görülmektedir.
***
Arşivimizde fotokopisi bulunan “Işık Matbaası, Gireson” basımlı, tarihsiz T.C. Ziraat Vekaleti Neşriyatı “Fındık Yetiştirme ve Fındık Bahçelerinin İmar Kılavuzu ve Talimatnamesinde, aynen “21-Yetişmiş bahçelerde, sonbaharda yapraklar tamamıyla döktükten sonra toprağın beyhude yere yorulmasına meydan vermemek, kalacak ağaçları bol hava ve fazla güneş temini ile fazlaca mahsule yatırmak için ocağın kurumuş, kudretten düşmüş, ihtiyar, çürük, çalık, çelimsiz ve lüzumsuz ağaçların toprak altından ve çok keskin bir aletle-katiyen pürtüklü yaralar vermemek şartıyla- düzgünce kesmek ve her halde ocaklarda 6-7 den fazla ağaç bulundurmamak esası kabul edilecektir. Ocakların ortasını boş ve serbest bulundurmaya ve burada türeyen piçleri ve ağaçların bu tarafa bakan dal ve filizlerini kesip çıkarmaya ehemmiyet verilecektir. Bu sırada fuzuli yere ağaçları kuvvetten düşüren fazla piçleri ve ağaçlar üzerinde kurumuş, çürümüş dallar da ayıklanacaktır. İlkbaharda ocaklar tekrar muayeneden geçirildikte lüzumsuz fışkınlara rast gelinirse ocak dipleri açılarak yukarda söylenenler tekrar edilecektir. Her iki mevsimde........

© Yeşilgiresun


Get it on Google Play