Yarının gıdası: Tarladan değil, mikroptan |
20 Mayıs 2026’da yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği ile hayatımıza yeni bir terim girdi. “Yeni gıda”
Peki nedir bu "yeni gıda"?
Yönetmeliğe göre: 31 Aralık 2025'e kadar Türkiye'de insan tüketiminde bilinmeyen; alglerden elde edilen protein içecekler, bağırsak bakterileri, işlem görmüş mantar tozları, hücre kültürüyle çoğaltılan meyveler, tarımsal atıklardan üretilen yeni nesil içerikler ve biyoteknolojik yöntemlerle dönüştürülmüş bileşenler, geri dönüşümlü ürünler, aynı çatı altında “yeni gıda” olarak tanımlanıyor.
Bu yönetmelik Türkiye'deki gıda sektörünü önemli ölçüde şekillendirecek. İşte öne çıkan başlıklar:
Yeni gıda dönemi resmen başlıyor
31 Aralık 2025 referans tarih olarak belirlenmiş. Bu tarihten önce Türkiye'de "önemli ölçüde tüketilmemiş" gıdalar artık "yeni gıda" sayılacak ve piyasaya çıkmadan önce izin gerekecek. Yani; alg yağları, hücre kültüründen üretilen etler, tasarlanmış nanomateryaller içeren gıdalar gibi ürünler denetim altına alınıyor.
Böcek ve domuz kaynaklı ürünlere yasak
Madde 7/2 açık: domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalar hiçbir şekilde listeye giremeyecek. Avrupa'da böcek unu gibi ürünler yaygınlaşırken Türkiye bunların dışında kalıyor.
Yani örneğin Tayland, Vietnam veya bazı Afrika ülkelerinde tüketilen böcek proteinleri AB’de kısmen serbestleşse bile Türkiye’de mevcut düzenlemeye göre piyasaya girmesi zor görünüyor. Buna karşılık böcek içermeyen egzotik soslar, fermente ürünler veya bitkisel içerikler için yol açılmış durumda.
Nanoteknoloji ile üretilen gıdalar sıkı denetime girecek
100 nm altı partiküller içeren gıdalar için özel test ve değerlendirme zorunluluğu var. Bu alan henüz gelişmekte, dolayısıyla ilerleyen yıllarda daha çok gündeme gelecek.
Bugün piyasada nano........