Birbirimizden korkmadan yaşamak |
Çocukluğumuzdan bu yana ülkenin sorunlarını düşünüyorum.
Sağ-sol tartışmalarıyla büyüdük. Örtülü-açık ayrımıyla birbirimizi sınıflandırdık. Dayıların, kabadayıların, dokunulmazların ve güçlülerin arasında adalet aradık. Bir gün dış güçlerden, ertesi gün iç güçlerden söz ettik. Tehditlerin isimleri değişti, korkuların adresleri değişti ama bir türlü birbirimizden korkmadan yaşamanın yolunu bulamadık!
Sanki bu ülkede herkesin huzur içinde yaşayabilmesi için mutlaka birilerinin susturulması, birilerinin geriletilmesi, birilerinin hayatın dışına itilmesi gerekiyormuş gibi davrandık.
Siyaset de çoğu zaman bu korkuların etrafında şekillendi. Seçmen, kendisini daha iyi yaşatacağını düşündüğü bir programa destek vermekten çok, kendisini korkuttuğu söylenen diğerlerinden korunmak için taraf seçmeye yöneldi/zorlandı…
Böylece siyaset, ortak hayatımızı güzelleştirmenin aracı olmaktan çıkıp “birbirimize karşı sığındığımız bir kaleye” dönüştü.
Oysa insanın en temel ihtiyacı, kendisine benzeyenlerle aynı ülkede yaşamak değil; kendisine benzemeyenlerle de korkmadan yaşayabilmektir.
Bir ülkede huzur, herkesin aynı düşünmesiyle değil, farklı düşünenlerin birbirlerinin varlığını tehdit olarak görmemesiyle mümkündür.
Birimizin varlığı, diğerinin yokluğu için gerekçe olmamalıdır.
Bir insanın inancı, başka bir insanın korkusu hâline gelmemeli. Birinin inançsızlığı, diğerinin düşmanlık gerekçesi olmamalı. Birinin giyimi, diğerinin öfkesiyle karşılaşmamalı. Birinin siyasi tercihi, diğerinin gözünde onu haklarından mahrum bırakacak bir kusura dönüşmemeli.
Çünkü insanın hakkı, çoğunluğun hoşuna gitmesine bağlı değildir.
Yaşam hakkı, yalnızca hayatta kalma hakkı değildir; korkutulmadan, tehdit edilmeden, kimliğinden dolayı hedef gösterilmeden yaşayabilme hakkıdır.
Masumiyet hakkı, yalnızca mahkeme salonlarında hatırlanacak bir hukuk ilkesi değildir. Bir insan hakkında hüküm vermeden önce onu dinleme, suçlamayı kanıtın yerine koymama ve siyasi kanaatlerimizi adaletin önüne geçirmeme sorumluluğudur.
Bugün bir insanın suçlanırken masumiyetini unutuyorsak, yarın kendi hakkımızı savunurken hangi adalet duygusuna sığınacağız?
Kirlenmeme hakkı da yalnızca çevrenin, suyun ve toprağın kirletilmemesiyle sınırlı değildir.
İnsanların onurunun, itibarının ve ortak hayatımızın da kirletilmemesi gerekir. İftiranın siyaset dili, hakaretin toplumsal ilişki, düşmanlaştırmanın seçim stratejisi hâline geldiği yerde hepimizin yaşadığı ortak dünya kirlenir.
Üstelik bu kirlilik, yalnızca hedef alınan insanın hayatını karartmaz. Bizi de başkasının acısına........