Bütçe açığı alarm veriyor |
Türkiye ekonomisi uzun süredir yüksek enflasyon, zayıf gelir performansı ve sürekli büyüyen kamu harcamaları arasında sıkışmış durumda. Ancak 2025’e yaklaşırken tablo daha da netleşiyor: bütçe artık harcama tarafında dikiş tutmuyor. Devletin gelir-gider dengesi her ay biraz daha bozulurken, ortaya çıkan rakamlar durumu süslemeye pek izin vermiyor.
2025’e birkaç ay kala Ekim bütçe açığının 223,2 milyar TL’ye ulaşması, mali disiplin tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Tek bir ayda verilen bu devasa açık, sadece geçici faktörlerle açıklanamayacak kadar büyük. Dahası, yılın ilk on ayına baktığımızda tablo daha da karanlık: Ocak-Ekim döneminde toplam bütçe açığı 1,44 trilyon TL’ye ulaştı. Bu, Türkiye’nin mali yapısının artık yapısal bir bozulma yaşadığını açıkça gösteriyor.
Giderler patladı, gelirler yetişemiyor
Asıl mesele şu: Gelirler artıyor gibi görünse de, giderlerdeki kontrolsüz büyüme artık sistemi taşıyamaz hale getiriyor. Ekim ayında giderlerdeki artış C,4, faiz dışı giderlerde ise H. Bu oranlar tek başına bile disiplinin ne kadar koptuğunu anlatmaya yeter.
Devlet bir yandan daha fazla vergi topluyor, daha fazla borçlanıyor, daha fazla kaynak kullanıyor. Fakat diğer yandan harcama tarafındaki genişleme,........