İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İstanbul BB) Şehir Tiyatroları, geçtiğimiz hafta Adana Büyükşehir Belediyesi (Adana BB) Şehir Tiyatroları'nı Üsküdar Musahipzade Celâl Sahnesi'nde ağırladı.

Adana BB Şehir Tiyatroları repertuvarına son olarak eklenen 'Bir Ata, Krallığım', İstanbullu tiyatro severlerle buluştu.

'Konuk yönetmen' geleneğine sahip olan Adana BB Şehir Tiyatroları, repertuvara kazandıracakları yeni yapım için deneyimli tiyatro insanı Yiğit Sertdemir ile çalışma kararı aldı.

Seyfettin Süha Erol'un dramaturgisini üstlendiği metin, Sertdemir imzalı rejisi ile ilgi çekici bir yapıma dönüşmüş durumda.

Yapım, geçtiğimiz aylarda 10.'su düzenlenen Adana Şehir Tiyatroları Festivali aracılığıyla İstanbul BB Şehir Tiyatroları ile geliştirdikleri sanatsal dostluğun kazanımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Sertdemir, uzun zamandır çalışmalarını takip ettiğim çok yönlü bir tiyatro üreticisi.

Başlangıç noktasından günümüze, kat ettiği yolu tek bir kelimede özetlemek gerekirse, 'tutku' bu yolculuğu tanımlayacak en doğru kelime olacaktır. Özgeçmişi pozitif bağlamda oldukça yorucu.

Yazar, yönetmen, oyuncu ve sahne tasarımcısı (dekor, kostüm, ışık, efekt) gibi farklı başlıklarda üretimlerine katkı sağlayan bir oyun kurucu konumunda. Uyarlama konusundaki başarısı da ayrı başlık olarak ele alınmalı.

Hem bir parçası olduğu İstanbul BB Şehir Tiyatroları ve hem de kurucusu olduğu Altıdan Sonra Tiyatro

adlı özel oluşumla yerleşik mekânı olan Kumbaracı50'de önemli çalışmalara imza atıyor.

Özellikle son yıllarda sahneye taşıdığı; Kral (Soytarım) Lear, Şizo Şeyks! ve Yaz Gecesi Rüyası ile William Shakespeare metinleri ile kurduğu bağın devamı olarak adlandırabileceğimiz 'Bir Ata, Krallığım' Adana izleyicisi için özel bir kazanım.

Oyun yazımında sıkça rastlamadığımız türden bir masa çalışması olan 'Bir Ata, Krallığım', Shakespeare'in kimi oyunları ve sonelerinden kimi sahnelerin, kimliklerin ve repliklerin bir araya getirilmesiyle ve bir anlamda yeniden yazılmasıyla oluşturulmuş kolaj tarzı bir tiyatro oyunu.

1996'da Başar Sabuncu tarafından oluşturulan karma oyun metni; Macbeth, Hamlet, Kral Lear, III. Richard, Atinalı Timon, Jullius Ceasare, IV. Henry, Troilos ve Cressida, II. Richard, Cymbelinee, Antonius ve Kleopatra, Fırtına ve Nasıl Hoşunuza Giderse oyunlarından yüze yakın alıntı ile beş soneden oluşturulan şarkılar bir araya getirilmiş.

Oyun, adını III. Richard’ın son sözlerinden (Bir at! Bir at! Bir at için krallığımı verirdim! ) (İngilizce: My Kingdom for a horse!) alıyor.

İlk kez 1996-1997 sezonunda da oyunun yazarı Başar Sabuncu yönetiminde İstanbul BB Şehir Tiyatroları tarafından sahnelendi.

Oyun yazımı açısından karma bir metin olmasının yanı sıra izleyici açısından da yeni bir deneyim.

Laboratuvar titizliğinde hazırlanmış olan bu karma metni, ileri seviye bir tiyatro metni olarak düşünebiliriz. 12 farklı Shakespeare oyunundan alıntının yapıldığı metni yorumlayabilmek için izleyicinin de adı geçen oyunlar hakkında temel düzeyde bilgi sahibi olması gerekmekte. Ya da imge dünyasının sonsuzluğu bu noktada kurtarıcı olabilir.

Ne izlediğinizin ve nasıl izlediğinizin önemli olduğu bir yapım.

Adana BB Şehir Tiyatroları oyun tanıtım metninde oyunu güzel özetlemiş:

William Shakespeare’in eserlerinden Başar Sabuncu’nun derleyip uyarladığı 'Bir Ata, Krallığım'da insanın ihtiraslarına yenilişi gözler önüne serilirken; insan ruhunun nasıl sınandığına şahit oluruz. İktidar hırsıyla dünyanın kötülüğe bulandığı bir atmosferde; Shakespeare’in trajedilerinden en can alıcı bölümler sizlerle...

Sahne üstünde izlediğimiz oyuna dönecek olursak, oluşturulmuş atmosferin izleyicisini içine çeken çekim gücü yüksek bir enerjisi olduğunu vurgulamak gerek. Bu noktada sahne tasarımı (dekor, kostüm, ışık, efekt) oyuna yüzde yüz hizmet ediyor. Hatta oyun için yaratılmış dekor tasarım, oyunun özünü tek başına elinde tutuyor. O kadar başarılı ki başlı başına oyun afişine yansıtılmış.

Ana omurgasından biri olan hareket düzeni, etkileyici görsellerin oluşmasına olanak tanıyor.

Metinler arası geçişlerde kullanılan yabancılaştırma efekti çok yaratıcı.

Sadece bu ambiyansı deneyimlemek için bile o koltukta oturmak artı bir sebep.

Daha önce yerinde takip ettiğim çalışmalarında hiç hayal kırıklığı yaşamadığım Sertdemir’in, bu rejide de imzası hissedilebilir düzeyde. Kalabalık kadrolu yapımlarda elde ettiği tecrübelerini, Adana BB Şehir Tiyatroları ile paylaşan Sertdemir’in, sahne performansından da anlaşıldığı üzere, yönetmen-oyuncu ilişkisi uyumu başarılı.

Yetenekli oyunculardan oluşan oyuncu kadrosunun, deneysel olarak adlandırabileceğimiz bir oyunda gösterdiği sahne performansları göz dolduruyor. Karma bir yazımın, kolektif bir anlatısı olarak sahneye taşınan oyunda, her bir hikâyenin başrol karakterleri ayrı. Bu nedenle sahne üzerinde izlediğimiz tüm oyuncuları satır arasında bir kez daha alkışlamak istiyorum.

Cevher Hikmet Güzey, Uğur İzgi, Nimet Görkem Kayar, Fatih Sarı, Tufan Naharcı, İzel Cavlak Boyacı, Halil İbrahim Kurum, Hüseyin İnan Biçer, Başar Uğur, Ayhan Özşahin ve Seren Sarıtaş öne çıkan performansları ile oyun kadrosunda yer alıyor.

Yiğit Sertdemir'in aynı zamanda dekor, ışık ve afiş tasarımı üstlendiği oyunun kostümleri Başak Özdoğan imzası taşıyor. Oyunun müzik tasarımı Berna Uğurlar'a, kukla tasarımı ise Dr. Öğr. Üyesi Çağla Tulukçu'ya ait.

Oyuna katkı sağlamak adına; hikayeler arası geçişlerde kullanılan sonelerden oluşturulmuş şarkılar bende zorlama bir epik anlatı çabası olarak karşılık buldu. Olup olmaması elbette bir reji kararı ama olmaması sanki yapımın ruhuna daha uygun. Tabii bu ayrıntının yazar kaynaklı olduğunun altını çizelim. Bir diğer ayrıntı ise final sahnesi. Bir izleyici olarak oyunun final noktası Ayhan Özşahin’in tahta geçişi, peşi sıra ölümü ve kral tacının yuvarlanarak kayboluşu. Sonra ki sahnelerin oyunun tüm enerjisine sekte vurduğunu Adana BB Şehir Tiyatroları’nın öneri kutusuna bırakmak isterim.

Adana için vizyoner bir çalışma. Özel bir deneyim alanı.

İzleme listesi önerisidir.

© Yeniçağ