SON İKİ YILDA KONUT FİYATLARI NEDEN DÜŞTÜ? |
2023 yılına kadar, pandemi, kara para aklama, yabancıya satış ve TÜFE’nin tartışmalı veri olması nedeni ile konut fiyatları enflasyonu ikiye katlayarak arttı. 2023 yılından sonra dengeye gelmeye başladı ve 2023 baz yılı ve İTO geçinme endeksine göre, son iki yıl üç ayda konut fiyatları reel olarak yüzde 25,42 oranında düştü. Yeni kiracı konut kiraları ise tersine bu sürede reel olarak yüzde 3,27 oranında arttı.
Bu 2 yıl 3 ayda yeni kiracı kira fiyatlarının reel olarak yüzde 3,27 oranında artmasının nedeni, daha önce 2 yıl hükümetin kiraları yüzde 25 ile dondurması oldu. Piyasa ekonomisine müdahale sonunda yine piyasa tarafından dengeye getirilir.
Mart 2026 itibariyle son bir yılda ise, yine İTO geçinme endeksine göre reel olarak, konut fiyatları yüzde 8,19 oranında ve yeni kiracı kira fiyatları ise yüzde 2,3 oranında düştü.
Öte yandan Mart ayında konutlarda;
Türkiye ortalaması olarak yıllık fiyat artışı yüzde 26,4 oldu. En yüksek yıllık artış Ankara’da yüzde 31,5 ve orta Anadolu’da yüzde 31,5 oranında oldu. Bunun sebebi bu bölgelerde deprem riskinin daha düşük olmasıdır.
Konut fiyatlarında en düşük yıllık artış ise, Tekirdağ yüzde 21,1 ve Antalya yüzde 22,1 oldu. Bu bölgelerde konut fiyatlarındaki daha düşük artışın nedeni, pandemi sırasında bu bölgelere talebin yüksek olması ve konut fiyatlarının balon yapmasıydı. Dahası Antalya da daha önce konut alan Rusların ve Ukraynalıların bu bölgeleri geri satması ve çıkmasıdır.
Yabancının gayrimenkul alımında azalma, yalnızca Ruslarla ve Ukraynalılarla sınırlı olmadı, genel olarak düştü. Yabancıların aldıkları konut sayısı, 2022 yılında 72 bin 342 iken 2025 yılında 22 bin 980’e geriledi. (Aşağıdaki grafik)
YILLAR İTİBARİYLE YABANCIYA KONUT SATIŞI
Merkez Bankası verilerine göre Şubat 2026 ayında, “yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 225 milyon ABD doları gayrimenkul alımı ve yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye’de 230 milyon ABD doları net gayrimenkul alımı yaptığı görülmektedir.’’ Artık Türkiye’den vatandaşlık verilmesine rağmen yabancılar gayrimenkul almıyor. Bu yaz turist sayısında da düşüş bekleniyor.
Bunların nedenini yalnızca İran savaşına bağlamak yanlıştır. Yabancılar yalnızca Ekrem İmamoğlu, CHP’li belediyeler ve CHP‘de görev yapanlarla, gazetecilerin hapiste tutulmasından endişe ediyor. Bunların yabancı meslektaşlarımız söylüyor.
Ekonomi yönetiminin daha rasyonel davranıp bu gidişatı durdurması gerekir.
Bizde asıl ihtiyaç; dar ve orta gelirli kesimler için sosyal konut üretimini artıran, arsa maliyetlerini düşüren, boş konutları piyasaya kazandıran, spekülatif talebi sınırlayan ve kiracıyla ev sahibini dengeli biçimde koruyan kalıcı bir konut politikasıdır. Çünkü konut, sadece bir yatırım aracı değil, temel bir barınma hakkıdır.