TÜİK verilerine göre, Türkiye’de hanehalkı tasarruf oranı 2018’de yüzde 16.5 iken 2024’te yüzde 11.3’e geriledi. Bunun en önemli nedeni, maaş ve ücretlerin geçim seviyesinin altına düşmüş olmasıdır. Demek ki bu gün halkın ancak yüzde 89’u tasarruf edemiyor. Geliri geçimine zor yetiyor. Ya da varsa tasarruflarından yiyor, söz gelimi malı mülkü varsa satıyor, yastık altı varsa bozduruyor veya borçlanıyor.

1980 öncesi yıllarda, Bir üniversite doçenti maaşının dörtte biri kadar taksitle yerli araba alabiliyordu. Ben bizzat yaşadım. Emekli olan bir memur ise emekli ikramiyesi ile bir ev, bir araba alabiliyordu.

Bu gün halkın yüzde 11’i tasarruf ediyor, ancak bunun bir kısmı yastık altına gidiyor. Bir kısmı yurt dışına çıkıyor. Yurt dışında gayrimenkul alımı için çıkan yerli sermaye, gayrimenkul almak için giren yabancı sermayeyi geçti.

Son zamanlarda bazı aylarda yurt dışına çıkan doğrudan yatırım sermayesi de giren yabancı yatırım sermayesinden fazla oldu.

Türkiye den tasarruf çıkışı resmi ve gayri resmi yollardan oluyor.

Söz gelimi 2025 Ocak-Kasım 11 ayda MB ödemeler bilançosuna göre, net hata ve noksan kaleminden çıkan ve kaynağı belirsiz döviz tutarı 18 milyar 29 milyon dolardır. Fatih ve Boğaziçi köprüleri ile 9 paralı yolun geliri 25 yıllığına 7 milyar dolara satılmak isteniyor. Böyle bir ekonominin dikiş tutması imkânsızdır.

Özetle Türkiye de yatırım için tasarruf kalmadı. Kamu yatırımları da kamu-özel işbirliği........

© Yeniçağ