Üçüncü hap |
Matrix’i unutturup yeniden izletmek... Sinemanın hafızasına uzanan bir el mi, gişeye uzanan bir el mi?
Pazartesi, 9 Kasım. Lahey’de yağmur, Buitenhof’un camlarına vura vura bir ritim tutturmuş. Salonda otuz kişi var ve hepsi aynı tuhaf dileği paylaşıyor... Sevdikleri filmi bir kez daha ilk kez görmek.
Koltuklardan birine Joost’u oturtalım. Adı benim uydurmam; kırk yaşında, filmi lisede kopya bir kasetten izlemiş, repliklerini ezberlemiş bir adam. Çantası ayağının dibinde, telefonu çantanın içinde, ekranı aşağı bakıyor. Joost, uzun zamandır ilk kez, bir şeyin başlamasını gerçekten bekliyor ve ne olacağını bilmediğine kendini inandırmak istiyor.
Ön sırada bir adam konuşuyor. Victor Kraemer otuz yılı aşkın süredir hipnozla çalışıyor ve sesi bir sayfayı çevirir gibi yumuşak. “Omuzlarınız ağırlaşıyor,” diyor. “Perdede göreceğiniz şeyi daha önce hiç görmediniz.”
Işıklar iniyor. Perdede, diyelim ki, yeşil bir kod şelalesi akmaya başlıyor.
Joost gülümsüyor. Ama bu gülümseme bir sürprizin mi, yoksa sürprizin ezberlenmiş provasının mı? Bu yazının bütün sorusu o gülümsemenin içinde saklı.
Sahne benim, olay gerçek. Hollandalı sinema zinciri Pathe, REWIND adını verdiği deneyi 26 Ekim’de duyurdu. Başvurular 29 Ekim’de kapandı ve seçilen otuz kişi için katılım ücretsiz. Katılımcılar önce Kraemer’le kişisel bir online seans yapıyor; 9 Kasım’da Lahey’deki Buitenhof şubesinde ise film başlamadan hemen önce ikinci kez hipnoz ediliyor. Masadaki dört film Matrix, Se7en, La La Land ve Interstellar. Hangisinin oynayacağına katılımcıların tercihlerine bakarak Pathe karar verecek ve ben bu satırları yazarken karar henüz açıklanmış değil. Yine de yazının sahnesine Matrix’i koydum. Nedenini birazdan anlatacağım.
Pathe işin en dürüst cümlesini kendisi kuruyor... Hipnozun bir filmi hafızadan gerçekten silip silemeyeceği bilinmiyor, asıl merak edilen izleme deneyiminin değişip değişmeyeceği. Yani ortada bir bilim iddiası yok. Markanın iletişim yöneticisi Imke van Schaaijk’ın sorusu ise bütün kampanyayı iki satırda özetliyor.
Favori filmini bir kez daha ilk kez görmek kimin hoşuna gitmez?
Hoşuma gider, itiraf edeyim. Zaten tuzak da burada başlıyor.
Matrix’i seçmem tesadüf değil. Wachowski kardeşlerin 1999 tarihli filmi, unutmanın bir lüks mü yoksa bir ihanet mi olduğunu soran nadir yapıtlardan biri. Cypher’ı hatırlayın... Gerçeğin çölünde yorulmuş, Ajan Smith’in karşısında oturup var olmayan bir bifteği keserken o bifteğin yapay olduğunu bildiğini ama lezzetinin umurunda olmadığını söyleyen adam. Tek istediği hafızasının silinip yeniden o dünyaya bırakılması. REWIND, Cypher’ın restoranının sinema lobisine taşınmış hali. Biftek yerine patlamış mısır, Ajan Smith yerine hipnoterapist.
Aradaki fark ise, Cypher bu pazarlığın faturasını arkadaşlarının canıyla ödedi. Pathe’nin bifteğinin faturası kime kesilecek? Cevabı biraz sonra vereceğim.
Morpheus iki hap uzatmıştı. Mavi hap hikâyeyi bitirir, kırmızı hap tavşan deliğinden aşağı sürükler. Pathe üçüncü bir hap icat etti. Ne tam mavi ne tam kırmızı. Seni uyutmuyor, uyandırmıyor; iki hapın arasında, koltuğun üstünde asılı tutuyor.
Kar........