menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

CHP programında Atatürk’ün el yazısı: Türk Milliyetçiliği

54 18
04.01.2026

Atatürk bir Türk milliyetçisi olduğunu CHP programına el yazısıyla da yazarak açıkça belirtmiştir.

Atatürk sadece savaş meydanlarında çarpışmamış, sadece devlet işleriyle uğraşmamış, bütün bunların arasında binlerce de kitap okumuştur. Üstelik bu okumalar üstünkörü değildir, ilgisini çeken satırların altını çizmiş, sayfa kenarlarını uzun çizgilerle ve çarpılarla işaretlemiştir. Bazen el yazısıyla “mühim”, “D(ikkat)” diye notlar düşmüş, bazen de yine el yazısıyla açıklamalar yazmıştır. Çoğu Çankaya Köşkü’nde ve Anıtkabir’de bulunan bu kitaplar Anıtkabir Derneği tarafından 20 cilt hâlinde yayınlanmıştır. Yayında Atatürk’ün işaretlediği bütün sayfaların fotoğrafları vardır.

Okunan kitaplar arasında TBMM matbaasında basılmış olan 1931 tarihli Cumhuriyet Halk Fırkası Nizamnamesi (Tüzüğü) ve Programı da vardır. Atatürk birkaç ayrı nüshayı okumuş, her birinde bazı yerleri işaretlemiştir. Kırmızı kapaklı program kitapçığının 31. sayfasının B fıkrasında “milliyetçilik” ilkesi açıklanmaktadır. Basılı metinde fıkra şöyledir:

B) Fırka, terakki ve inkişaf yolunda ve beynelmilel temas ve münasebetlerde bütün muasır milletlere muvazi ve onlarla bir ahenkte yürümekle beraber Türk içtimai heyetinin hususi seciyelerini ve başlı başına müstakil........

© Yeniçağ