Faşizmin en zayıf noktası yarattığı büyünün hızla bozulması ve teşhiridir. Bunu en iyi ve en etkili yapan kimliklerden birisi kuşkusuz Paolo Pasolini… Şair, senarist ve yönetmen olan Pasolini sarsıcı ve şok edici “Salo ya da Sodom’un 120 Günü” adlı filmiyle, en büyük erdemin faşizmden nefret olduğu gösterir.

İzleyenleri soktuğu atmosfer içinde iktidarın ve onun en konsantre hali olan faşizmin bütün yıkıcılığı ve çürümüşlüğü hissedilir. Film, iktidar, beden, cinsellik, şiddet ve tahakküm üzerinedir.  Aynı zamanda faşizmin sınırsız iktidarına bir göndermedir. Filmde faşizmin mağdurları mutlak tahakkümün altındadır. Bedenleri, arzuları, davranışları, cinsellikleri kontrolde tutulur. Bütüncül bir mülksüzleştirme yaşarlar. Dilleri yoktur, konuşmazlar. İktidar bedenlerinin her köşesini istila etmiştir. Ruhları, duyguları, bedenleri tam anlamıyla kuşatılmış ve sömürgeleştirilmiştir. Filmde faşizmin insanları tasavvuru mümkün olmayan bir şiddetle nesneye, şeye dönüştürdüğünü izlersiniz. İtaat bile yeterli değildir. İktidar insan bedenine bir nevi sızar, hakim olur ve bedende iktidarın işleyişinin parçasına, mekanizmasına ya da nesnesine dönüşür.

Pasolini, filmiyle sadece klasik faşizme gönderme yapmaz. Aslında iktidar ve aktüel faşizmin biçimlenişini de anlatır. Hatta Pasolini’ye bir iktidar kuramcısı da diyebiliriz. Filmde şiddetin son derece rasyonel ve soğukkanlı ve hedef odaklı işlediğini görürsünüz. Pasolini’yi izleyenler, “Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi gerçek mi?” sorusunun ne kadar boş bir soru olduğu anlayacaktır. Çünkü faşizmde düşünüldüğü gibi yasa ortadan kalmaz, tam tersine yasa her şeyi olanaklı hale getirir. Şiddet başlı başına bir düzen haline gelir. Norm devleti istisna halini yani önlem devletini var eder. Ernst Fraenkel “İkili Devlet” çalışmasıyla faşizmin bu işleyişine vurgu yapar ama faşizm aslında bu iki mantıksal parçanın........

© Yeni Yaşam