Pozitif barışın inşası |
Yani ‘pozitif barış’ şiddete yol açan sebepleri ortadan kaldırma ve yapısal şiddete/dolaylı şiddete son verme halidir. Bir anlamda pozitif barış, savaşsızlık halini içeren negatif barış halinin bir sonraki aşamasını ifade eder
Modern çatışma çözümü yaklaşımlarında en temel sorunlardan biri, barışı nasıl tanımladığımızdır. Eğer barış yalnızca silahlı çatışmanın sona ermesi olarak görülürse, müzakereler çoğu zaman savaşı durdurmakla sınırlı kalır. Bu nedenle barış süreçlerinde asıl mesele, yapısal şiddeti yeniden üreten koşulları dönüştürmektir.
Barış çalışmalarına önemli katkılarıyla bilinen Norveçli akademisyen Johan Galtung, barış ve şiddetin birbiriyle ilişkili iki kavram olduğunu söyleyerek en klasik anlamda barışı, şiddetin/savaşın olmadığı bir durum olarak tanımlamaktadır. Galtung, barışı yalnızca çatışmanın sona erdiği bir durum olarak değil, adil ve sürdürülebilir bir toplumsal düzen olarak tanımlar. Galtung, genel olarak barışın iki türüne işaret eder. Negatif barış ve pozitif barış.
Negatif barış, doğrudan/fiziksel şiddetin yokluğudur; yani savaşın veya silahlı çatışmanın bulunmadığı durumdur. Pozitif barış ise savaşsızlığın ötesinde, iş birliğinin, eşitliğin, barış kültürünün ve diyaloğun olduğu bir durum olarak tanımlar. Yani “pozitif barış” şiddete yol açan sebepleri ortadan kaldırma ve yapısal şiddete/dolaylı şiddete son verme halidir. Bir anlamda pozitif barış, savaşsızlık halini içeren negatif barış halinin bir sonraki aşamasını ifade eder.
Özetle; Galtung’un perspektifinden bakarsak, kalıcı barış, yalnızca silahların susması ile sağlanacak bir durum değildir. Demokratik ve onurlu barış için yapısal/dolaylı şiddetin ortadan kaldıracak yasal düzenlemelere ve her iki tarafın birbirini eşit özne olarak kabul ettiği bir toplumsal sözleşme inşasına ihtiyaç vardır.
Dünyanın birçok bölgesinde yaşanan çatışma çözüm deneyimleri bize şunu göstermektedir. Barış süreçleri sonunda yapılan müzakerelerle çatışma ve........