Eşit yurttaşlığın cumhuriyeti

Dar kalıpları aşarak demokratik bir gelecek için ortak hareket hiç bu kadar elzem olmamıştı. “Yeni Toplumsal Sözleşme” için bir dakika bile beklemeden adım atmak gerek. Merkeziyetçi ve otoriter yönetimin derinleştirdiği yoksulluk, işsizlik, yargı güvensizliği ve hizmet yetersizliği, belirli bölgeleri daha fazla etkilese de bütün ülkeyi derinden sarsıyor. Bu yüzden “Cumhuriyet”i, “Demokratik Cumhuriyet”le tamamlanması ya da “Eşit Yurttaşlık Temelli Cumhuriyet” olarak yeniden tanımlamak, tüm halkların yararınadır.

“Demokratik Cumhuriyet” kavramı, bugün bazı çevrelerde tek bir siyasi hareketin veya tek bir ismin ifadesiymiş gibi algılanıyor olsa da daha ötesidir. Bu algı ve geri duruş, kavramın özünü ve Türkiye’nin gerçek ihtiyaçlarını gölgeliyor. Zira eşit yurttaşlık, yerel demokrasi, anadilinde kamusal yaşam ve hukukun üstünlüğü; bir etnik meselenin uzantısı değil, bu topraklarda yaşayan herkesin ortak talebidir.

Tarihsel ve evrensel temeller

Bu talebin kökleri, Türkiye’nin kendi tarihsel birikiminde ve uluslararası demokratik standartlarda yatıyor. Amasya Protokolü’ndeki çoğulcu yaklaşım, 1921 Anayasası metnindeki yerel yönetimler vurgusu ve hatta, (bir darbe sonrası olmakla birlikte) 1961 Anayasası’nın kısmi de olsa sosyal haklar düzenlemesi, eşit yurttaşlık fikrinin bu coğrafyada yabancı olmadığını gösterir. Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı, AİHM içtihadı ve dünya demokratikleşme kapsamlı anayasal gelenekler ve perspektifler de aynı çerçeveyi güçlendirir.

Eşit yurttaşlık, yerel demokrasi, anadil hakları ve hukukun üstünlüğü; bu mirasın günümüzdeki karşılığıdır. Kavramı yalnızca bir hareketin metinlerine hapsetmek ve geri durmak hem bu tarihsel birikimi hem de evrensel demokratik ölçütleri görmezden gelmek anlamına gelir.

Zira demokratik gelecek, Türkiye’nin ortak ve kesişen sorunlarının ifadesidir. Adil gelir dağılımı, sendikal haklar, enflasyon karşısında emekçinin korunması; kadın cinayetlerinin durdurulması, istihdamda cinsiyet eşitliği; Alevilerin Cemevi taleplerinin karşılanması, zorunlu........

© Yeni Yaşam