We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Oswald Spengler ve teknik 1

8 0 0
02.08.2022

Bu yazıda Oswald Spengler'in Almancada Der Mensch und die Technik (1931), İngilizcede Man and Technics adıyla yayınlanan metnin Türkçesini (İnsan ve Teknik-1973, çeviri: Kâmil Turan) iki bölüme ayırarak özetlemeye çalışacağım.

Birinci Bölüm:

Teknik problemi ilk defa 19.yy.'da ele alınmıştır. Napolyon'dan sonra Batı Avrupa'da makine tekniği dev ölçülere ulaştı ve demiryolları, buharlı gemiler, endüstri kentleriyle insanı kuşattı. Tekniğin kökeni oldukça eskidir. Tabiatta her varlık teknik kullanır. Bu anlamıyla teknik aslında hayatın taktiğidir. Hiçbir alet kullanmadan hedefe ulaşmayı sağlayan sayısız teknik vardır. Teknik sadece aletle izah edilemez. Örneğin aslan, üstünlüğünü ceylana kabul ettirirken teknik kullanmaktadır. Metotlar, diplomasi, ressamın fırça darbeleri de ‘teknik'tir. Her gaye bir sonuç demektir. Gençlik ihtiyarlığı, gelişme yaşlılığı, hayat ölümü ihtiva eder. Her eser göçmeye, her düşünce, her icat, her hareket unutulmaya mahkûmdur. Tarih, yükseliş ve düşüşten ibarettir. Ölümsüzlük kazanmak konusundaki boş lakırdıların değeri yoktur. Zira her tarafta ölü kültürlerin gözden düşmüş harabeleri çevremizi doldurmaktadır. Kader bizi belirli bir duruma ve hareket tarzına bağlıyor. “Yalın insan” tipi yoktur; doğuştan şahsî bir kalıba dökülmüş, bir devrin, bir ırkın insanları vardır. İnsanlar tarihe belirli bir yüzyılda, belirli bir ülkede ve belirli bir milletin mensubu olarak girer.

Ot yiyiciler koku alma ve işitme duyuları ile yaşarlar. Yırtıcılar ise gözleriyle panoramik bir dünyayı gözetlerler. Ot yiyicinin kaderi, av olmaktır. Yırtıcıların hayatı ise öldürmekten ibarettir. Buna göre iki ahlâk vardır: Ot yiyicilerin ahlâkı sürüleşmektir. Et yiyicilerin ahlâkı ise hükümranlık hakkıdır. Mülkiyetin kaynağı da yırtıcı ahlâktır. Dünyanın kendisi de bir avdır. İnsanî kültürlerden bazıları bu gerçekten ilham alır. İnsan başkalarına ne kadar az muhtaçsa o kadar kuvvetli olur. Bir aslan ruhunun karşıtı inek ruhudur. Ot yiyicilerle yırtıcılar arasındaki fark da buradadır: Biri tehdit........

© Yeni Söz


Get it on Google Play