We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

​"Turnalar Ali'yi görmediniz mi?"

16 0 71
05.08.2021

Turna kuşu tasavvuf edebiyatında haberci, fedakâr zarif yürekli, akıllı, iyilik sembolü bir kuştur. “Yeşilbaşlı turnam şimdi buradan uçtu gitti”, “Turnalar sevdiğim ol”, “Allı turnam bizim ele varırsan / Şeker söyle, kaymak söyle, bal söyle” gibi türkülerde, şiir ve hikâyelerde iyilik sembolü olarak gurbet ve sıla arasında bâzan müjde, kimi zaman hüzünlü haber getirip götürür.

“Âşıkların, ozanların dert ortağı, gönül nağmesidir. Sual ona sorulur, haber ondan alınır. Bu vasfından ötürü Anadolu insanı Turna’yı av olarak görmez: “Kasımın günlerin sakın fevt itmen / Vakitsiz çıkıp da yollara gitmen / Avcılar duyarlar çağrışıp ötmen / Sağ esen menzile inin Turnalar.”

Bir rivayete göre sadâkatli bir kuş olan Turna avcılar tarafından eşi öldürülürse yere iner, eşinin ölüsünün başından ayrılmaz ve kendisi de vurulana kadar beklermiş. Sadâkat ve aşkın hakikisi böyle olur. Dervişlerin dergâhtaki duruşları gibi bir istikamet ve nizam içinde uçarlar. İnsanların yeryüzünde yaptıkları fena hareketlerden üzüntü duyarak zaman zaman yollarını şaşırırlar. Anadolu’da inanılan anlayışa göre yere bıçakla bir daire çizildiğinde ve üç İhlâs, bir Fâtiha okunduğunda yolları açılır ve yeniden katar bağlarlarmış. “Turna katarları geçiyordu gölün üstünden, gölgeleri maviye dönüşerek.”

“ALİ’NİN ÂVAZI TURNA DERLER BİR KUŞTADIR”

Alevî-Bektaşî kültüründe önemli bir sembol olan Turna kuşu Hz. Ali Efendimiz’le aynileştirilir. Sesinin güzelliğini, yardıma koşması gibi faziletlerini Turnadan aldığına inanılır. Pîr Sultan Abdal’ın mısraları........

© Yeni Söz


Get it on Google Play