We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

​Maddî gurbet, mânevî gurbet

10 0 1
22.09.2021

Gurbet: Doğup büyüdüğümüz şehir, kasaba, köy dışında kalan yerlerde yaşanılan gariplik ve yabancılık hâlleridir. Müslüman irfanında gurbet türlü türlüdür. Umumî olarak iki başlıkta toplanabilir: Maddî gurbet ve mânevî gurbet. Maddî gurbete maişet veya dış gurbeti de diyebiliriz. Maddî gurbet sıladan, eşten dosttan vuslatı olan ayrılıklardır. Aidiyet hissettiği milletinden, anadan, babadan ve evlattan uzak kalmak, dostun sîmasından, sohbetinden mahrum olmaktır.

Gurbetin en çetini, hakikat aşkına duyulan hasretin kıvrandırdığı mânevî, yâni iç gurbet yolculuğudur. Mâverânın sonsuzluğunda seyahat etmeyi göze almış ve kalbi ulvî aşkla dolu insanın yaşadığı bir hâldir. Mânevî gurbetin bir başka adı iç gurbet. Mânevî gurbette bu dünyada vuslat yoktur. Hep O’na doğru bir iç yürüyüş, iç çırpınış ve mâveraî hüzün vardır.

GURBETİN AĞIRI, ORTASI, HAFİFİ VAR

Her insan kendi gurbetinde ve garipliğinde yaşar. Her gurbetin ağırı, ortası, hafifi, uzunu ve kısası var. Bu ölçülere göre herkes gurbetini bilmelidir. Eşref mânada insan olmanın hususiyetleri gurbet hâllerinde bütün yakıcılığıyla galebe çalar ve hüzne gark eder insanı. Gurbet duygusunun yakıcılığı maddî değildir. Hasret duygusunun insanı yüreğinden kuşatmasıdır. Tasavvuf terbiyesinde ve seyr u sülûkta gurbetçilik çile çekme yollarındandır. Tasavvufî ıstılah olarak gurbet dervişin yahut sâlikin mânevî olarak asıl vatanından ayrı kalmasının hüznüdür.

Ali Yurtgezen hocanın Semerkand Dergisi Kasım 2019 sayısında “Ahmet Nafiz Yaşar” müstearıyla yazdığı “Gurbet nereye düşer, sıla nerede?” adlı yazısında, modernizmin ve “küresel dünya kültürünün” tesiriyle gurbet kavramının bitişine ve gurbetin derûnî bir hassasiyet olmaktan çıkmaya başladığına dair endişemizi tasdik eden ifadeleri gönlümüze şifa olmuştur:

“Gönül ehli olmayan bir kısım insanlar da türlü sebeplerle gurbeti sıla, sılayı........

© Yeni Söz


Get it on Google Play