Suriye’den son dönüşümde kulaklarımda Dr. Rania’nın babası Muhammed İyd Abbasi’nin 1980 yılında girdiği Tedmur cezaevinde 13 yıl boyunca çektiği işkencelerin korkunç anlatımları kalmıştı. 8 Aralık 2024 tarihinde Suriye’nin 60 yıllık Baas rejiminden özgürleşmesinden hemen sonra ortaya saçılan Seydnaya vahşeti rejimin katliamları, işkenceyi, her türlü insan hakkı ihlalini nasıl sistematik hale getirmiş olduğunu gözler önüne seriyordu.

Ancak Seydnaya’nın üzerine tutulan ışıklar bu zulmün sadece ve en fazla burada işlendiği izlenimi doğurmuş olabilir ki bu çok yanlış olur. Suriye’nin her tarafında Seydnaya’dan aşağı kalmayan sistematik işkence, insan kaçırma ve yok etme mekanizmaları mevcuttu.

Tedmur cezaevi bunlardan biriydi. Abbasi’nin bizzat kendisinin yaşadıklarına dair anlattıklarını dinleseniz günlerce gözünüze uyku girmeyebilir. Tedmur cezaevinden zaman zaman Seydnaya’ya nakiller olurmuş. Onlar için “rahat ettiler, kurtuldular” deniliyormuş. Yani Tedmur hapishanesi Baas rejiminin acımacızlığına dair tam bir efsane.

İki gün önce bu cezaevinde 1980 yılında yapılmış olan bir katliamın yıldönümü münasebetiyle Tadmor Prison Survivors Association (Tedmur Hapishanesinde Hayata kalanlar Derneği) bir açıklama yayınladı. Açıklama 8 Aralık’tan sonra oluşan yeni durumda adalet ihtimalinin şimdi daha fazla güçlenmiş olduğu umudunu da ifade ediyor, ama bu olayın da bir ibretlik olarak hatırlaması, zaman aşımına tabi olmayan insanlık suçları kapsamında hatırlanmasını talep ediyor.

27 Haziran 1980 tarihinde sabahın erken saatlerinde cezaevine giren Rıfat Esed komutasındaki askerler koğuşları tek tek dolaşarak içerideki tutukluların üzerine makineli tüfeklerle ateş açmış, bazı koğuşlara el bombaları atmış ve saldırıdan yaralı kurtulanları da öldürmüştü. Birkaç saat içinde tamamlanan operasyon sonucunda cezaevi adeta toplu bir mezarlığa dönüştürülmüş. Katliam için bir sebep aranmıyordu ama o günün bahanesi Esed’e yapıldığı söylenen bir suikast girişimi. Katliamda 1000 kadar tutuklunun........

© Yeni Şafak