menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İslam coğrafyasında realist ittifakların yıkıcılığı ve kuşatıcı ideolojiler

17 0
01.01.2026

İsrail’in kolonyal bir yapı olarak kurulduğu dönemde Ürdün Kralı Abdullah’ın Filistin’e ihaneti, bilinen bir hadisedir. Aslında babası da Osmanlı’ya ihanet etmiş, İngilizlerin İslam coğrafyasında hâkimiyet kurmasında büyük bir rol oynamıştı. Bizde Şerif Hüseyin’in ihaneti daha çok bilinir. Ne yazık ki oğul Abdullah’ın ihaneti de çok büyüktür. Sebepleri üzerinde duracak değilim fakat her iki hadiseyi birbirine bağlayan asli unsurlar üzerinde durulmadığı için farklı fikirler daha çok öne çıkmıştır. Bunların ayrıntılarına girdiğimizde kısır tartışmalardan kurtulmamız mümkün olmayacaktır. Buna karşın tarihî önemi olan hadiseleri mutlaka yeni bir gözle değerlendirmek gerekiyor. Bugün Birleşik Arap Emirlikleri’nin İsrail’le derinleştiği ortaya çıkan ilişkileri benzer olayların tekrarlandığını gösteriyor. Dolayısıyla geçmişin olaylarını ve kişilerini yeni görüşler çerçevesinde yeniden ele almak gerekiyor. Böylelikle bugünkü hadiseleri daha iyi analiz etmek mümkün olacaktır.

Ürdün Kralı Abdullah’ın Siyonistlerle ilişkisi üzerine çalışanlardan biri de Avi Shlaim’dir. Shlaim daha önce bahsettiğimiz Demir Duvar adlı kitabında Ürdün ile İsrail arasındaki ilişkilerle ilgili şunları söylüyor: “Abdullah ve Siyonistler farklı senaryoları olsa da aynı dili yani gerçekçi bir dil konuşuyorlardı. Haşimiler ve Siyonistler arasındaki dostluk İngiltere gibi ortak bir hamiye ve Hacı Emin el-Hüseyni gibi ortak bir düşmana sahip olmaktan ileri geliyordu. Filistin milliyetçiliği iki taraf için de tehdit oluşturmaktaydı, dolayısıyla bunu........

© Yeni Şafak