Geçen yazıda İslam dönemi tecrübesini anlama ve yorumlama çabalarımızı akim bırakan indirgeme teşebbüslerine ve geleneğin özgün yönlerinin küçümsenmesine yol açan duygu sapmalarına dikkat çekmiş ve bunun muhtelif alanlardan örneklerini zikredeceğimi söylemiştim. Bu yazıda iktisat, hukuk ve siyaset düşüncesi alanlarının tamamını ilgilendiren ortak bir konudan bahsedeceğim.

İslam siyaset düşüncesi çalışmaları genel İslam düşünce tarihi çalışmalarının bir parçasıdır. Düşünce tarihi çalışmaları en azından Türkiye’de son yıllarda uzlaşılan haliyle felsefe, kelam ve nazari tasavvufu kapsıyor. Bilindiği üzere felsefe klasik anlamıyla oldukça kapsamlıdır. Teorik fizik, mineraloji, botanik, zooloji, psikoloji, mücessem astronomi gibi doğa bilimlerini, aritmetik, geometri, optik, musiki ve soyut astronomi gibi matematik bilimleri, metafiziği, ahlak ve siyaseti, nihayet yöntem olarak kendi içinde dokuz kısımdan veya kitaptan oluşan mantık külliyatını içerir. Modern felsefe tarihçiliği bunlardan yalnızca mantık, teorik fizik, psikoloji, metafizik, ahlak ve siyasetle ilgilenir. Klasik felsefe külliyatının içerdiği diğer kısımlar bilim tarihçilerinin çalışma alanı olarak kabul edilmektedir. Soyut astronomi gibi bazı alanlarda bilim tarihçilerinin bulguları felsefe tarihçisi için çok faydalı olduğundan onların ulaştığı sonuçlar kullanılır ama felsefe formasyonu zorunlu olarak soyut astronomi bilgisini içermez. Hal böyle olunca İslam düşüncesinde adalet teorisi çalışmak isteyen bir araştırmacı felsefe geleneği söz konusu olduğunda metafizik, ahlak ve siyaset kitaplarına müracaat etmektedir. Kelam ve tasavvuf geleneği söz konusu olduğunda da bu disiplinlerin yapısına ve konu sıralamasına uygun bir şekilde metafizik........

© Yeni Şafak