Modernizm geleneksel olanı yeni olanın yerine koymak üzere kurgulandı. Geleneksel olanın kadim olanla köklü bağları vardı, bu bağlar sökülüp atıldı. Yerine insan aklının ürettiği gelişme modelleri kondu, toplum yapısı da ilahi ahlak ve düsturların yerine mantıksal ve etik izahlarla şekillendirildi. Vahiy, insanı iyilik ve kötülük arasında bir ikilem üzerinden tarif eder ve buna uygun kaideler getirirken; modern proje insandan doğabilecek kötü ihtimalleri hesaba katmadan, insanın kendi başına yolunu bulabileceği varsayımı üzerinden bir hayat kurgusu, daha doğrusu projesi ortaya koydu. Çok radikal bir geçişti bu; asırlar boyunca insanların aşkın olana bağlılığıyla belli derecede emniyete alınan kötülük potansiyeli insanın etik duruşuna güvenilerek serbest bırakıldı. Unutulan şey nefsaniyetti; insan aşkın bir güce inancı elinden alındığında nefsinin (ve diğer kötülük aşılayıcıların, şeytan, heva ve heves gibi) sinsice oluşturduğu kötü seçeneklere karşı savunmasız kalıyor, sadece insanca bir hassasiyetle ayakta tutulmaya çalışılan etik baştan çıkmaya çok uzun süre dayanamıyordu. İnsan tabiatı icabı iyiliği inançla tahkim ederek güçlü tutmadığı her ihtimalde kötülük karşısında sonuna kadar dirençli kalamıyordu. 2000’lerin dünyası, insanlık kalesinin nefsaniyet güçleri karşısında ayakta kalmakta, kendini, insanlığını, onurunu savunmakta çok........

© Yeni Şafak