Amerika’nın Hürmüz Anı! |
1956’daki “Süveyş Anı” İngiliz İmparatorluğu’nun çöküşünün bir simgesi olarak hafızalarda kaldı. Şimdi de “Süveyş Anı”na atıfla “Amerika’nın Hürmüz Anı”ndan söz ediliyor. Birçok analizciye göre “Hürmüz Anı” Süveyş Krizi’nin İngiltere’ye yaşattığı kırılmanın benzerini ABD’ye yaşatabilir. İlginçtir, İsrail bu iki tarihi hadisenin baş aktörleri arasında yer alıyor.
1956’da Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnâsır İngiltere’nin Süveyş Kanalı üzerindeki hakimiyetine son vermişti. Temmuz 1956’da Kanalın millileştirilmesi Süveyş’teki İngiliz askeri üssünün varlığını da gereksiz kılmıştı. Kanalı ele geçirmek isteyen İngiltere ve Fransa Ekim ayı ortalarında yapılan gizli görüşmelerde İsrail’in Mısır’a saldırmasına karar vermişlerdi.
Plâna göre İsrail sahte bir gerekçeyle Mısır’a saldıracaktı. İsrail Kanalın sol kıyısına ulaşana kadar İngiltere ve Fransa oyalama politikası izleyeceklerdi. İngiltere ve Fransa iki tarafa da sözde ültimatom verecekler, İsrail ültimatomu kabul ederek askerlerini 15 kilometre geriye çekecekti. Mısır’ın bu ültimatomu kabul etmeyeceği aşikar idi. Böylece İngiltere ve Fransa Mısır’ı havadan bombardıman ettikten sonra 6 Kasım’da karaya asker çıkaracaklardı.
Zamanlama manidardı. 6 Kasım’da ABD’de Başkanlık seçimleri vardı. Bu yüzden ABD’nin sessiz kalacağını varsaymışlardı. Plân ilkin tıkır tıkır işledi. Ancak ABD ve Sovyetler Birliği’nin güçlü tepkileri sonucunda İngiltere, Fransa ve İsrail askerlerini geri çektiler. ABD bu krizde İngiltere’yi........