ABD, İran'da bir "Acem Baharı" mı planlıyor?
İran'da ekonomik olumsuzluklar nedeniyle başlayan protestolar, sonrasında ideolojik gösterilere dönüştü ve hızla yayıldı.
Tabi, her zaman olduğu gibi ABD'den, bu gerilimi kendi çıkarları için bir fırsata dönüştürmenin açıklamaları geldi.
Protestolar, 28 Aralık 2025'te ülkedeki ulusal para biriminin döviz kurlarına karşı yüksek değer kayıpları ve diğer ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı'da esnaf tarafından başlatıldı.
İşletmeciler, artan maliyetler ve ekonomik daralma nedeniyle kepenk kapatak tepkilerini ortaya koydu.
Ülke ekonomisi, başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin yaptırımlarıyla oldukça zor bir dönemde. Ayrıca Haziran 2025'te İsrail'le savaş ve ABD'nin bombardıman uçaklarıyla İran'ın nükleer santallerini hedef alması ülkedeki ekonomik krizi daha da derinleştirdi.
Esasen esnaf, hangi ülke olursa olsun halkın içinde eylem yapma ihtimali en düşük olan kesimdir. İran'da olayların başlangıcının esnaf protestoları olması ekonomideki zor durumu net olarak gösteriyor.
Başlangıçta esnafla başlayan protestolarda işin içine ideolojik eylemler de girince iş çığırından çıktı ve 50'den fazla şehre yayıldı.
Bazı yerlerde polisin sert müdahalesi ve çatışma hadiseleri yaşandı, ölümler, yaralanmalar, gözaltılar oldu. Eylemlere en az 10 üniversitenin öğrencileri de katıldı.
Eylemcilerin sloganları dikkat çekici; "Diktatöre ölüm", "Utanmazlar!", "Ne Gazze ne Lübnan, canım İran'a feda" Javid Shah" (Şah yaşasın), "Reza Şah ruhun şad olsun" ve "Pehlevi dönecek".
Ekonomik sorunlara tepki olarak başlayan eylemler, sloganlardan da anlaşıldığı gibi rejim karşıtlığı ve monarşi talebi söylemlerine dönüştü.
ABD ve İsrail ikilisi de İran'daki her rejim karşıtı eylemde, burada rejim değişikliği planlarını hep vurguluyorlar. Çünkü bu ABD için bir Büyük Ortadoğu........

Toi Staff
Sabine Sterk
Gideon Levy
Mark Travers Ph.d
Waka Ikeda
Tarik Cyril Amar
Grant Arthur Gochin