menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Borcu yönetmek mi, borçsuz ekonomi mi?

13 0
23.08.2026

ABD'nin ulusal borcunun 40 trilyon doları aşması, yalnızca Amerikan ekonomisinin değil, bugün dünyada hâkim olan ekonomik sistemin temel sorunlarından birini yeniden gündeme taşıdı. ABD Hazine verilerine dayanan son rakamlara göre borç 40 trilyon dolar eşiğini geçmiş durumda. Üstelik bunun yaklaşık 32,3 trilyon doları piyasanın elinde bulunan kamu borçlanma araçlarından oluşuyor. ABD'nin toplam borcu 2017'den bu yana iki kattan fazla arttı.

Başkan Donald Trump'a bu tablo sorulduğunda verdiği cevap dikkat çekiciydi:

"Bu sorun 35 yıldır var. Borcun üstesinden gelmenin yolu büyümedir."

Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Hüseyin Baş ise Trump'ın açıklamasını farklı bir açıdan değerlendirdi:

"Borç için büyüme lazım, büyüme için enflasyon lazım, enflasyon için düşük faiz lazım. O yüzden FED ile kavga ediyor. Aslında kendi içinde tutarlı ama yanlış. Dünya ekonomileri borçları sürdürülebilir hale getirebilmek için uğraş verirken Milli Ekonomi Modeli borçsuz bir düzen öngörür."

Bu değerlendirme üzerinde durmaya değer. Çünkü mesele yalnızca Trump'ın ekonomi politikası değildir. Tartışmanın merkezinde, modern ekonomilerin borcu ortadan kaldırmak yerine neden sürekli olarak borcu sürdürülebilir kılmaya çalıştıkları bulunmaktadır.

Trump'ın hesabı nedir?

Öncelikle Trump'ın yaklaşımının ekonomik mantığını doğru anlamak gerekir.

Bir devletin borcunun büyüklüğü tek başına yeterli bir gösterge değildir. Ekonomi literatüründe asıl dikkat edilen göstergelerden biri kamu borcunun millî gelire oranıdır. Basitleştirirsek, devletin borcu yüzde 4 büyürken nominal ekonomi yüzde 7 büyüyorsa borç miktarı artmasına rağmen borç/GSYH oranı düşebilir.

Dolayısıyla Trump'ın "borcu büyüyerek aşacağız" yaklaşımının teorik bir zemini vardır.

Bunun bir adım sonrası ise faiz tartışmasıdır.

Daha düşük faiz, kredi koşullarını gevşeterek tüketim ve yatırımları teşvik edebilir ve ekonomik aktiviteyi destekleyebilir. FED de düşük politika faizlerinin ekonomik büyümeyi teşvik etmek amacıyla kullanılabileceğini açıkça ifade etmektedir.

Trump'ın FED ile yaşadığı gerilimin........

© Yeni Mesaj