Çin, 2021 yılında bir yasa çıkardı. O dönem neredeyse hiç dikkat çekmedi. Ne büyük bir diplomatik tartışma oldu ne de ciddi bir küresel yankı uyandırdı. Yasa sessizce yürürlüğe girdi ve çekmecede beklemeye başladı.

Beş yıl sonra, Mayıs 2026'da aynı yasa bu kez sahaya indirildi.

Zamanlama dikkat çekiciydi. İran çevresindeki kriz devam ederken ve ABD, İran petrolü satın alan bazı Çinli rafinerilere yaptırım uygularken Pekin, kendi şirketlerine bu yaptırımlara uymamalarını söyledi.

İlk bakışta bu, İran'a verilen bir siyasi destek gibi okunabilir. Ama yüzeyin altında daha farklı bir mesele var.

Pekin'in derdi birkaç rafineriyi korumak değil. Gerekirse o rafineriler zarar görebilir. Asıl mesele, gelecekte Çin benzer yaptırımlarla karşılaştığında sistemin nasıl tepki vereceğini bugünden ölçmek.

Son yıllarda Rusya'ya uygulanan yaptırımlar bu açıdan Pekin için önemli bir örnek oldu. Bankaların sistem dışına itilmesi, rezervlerin dondurulması ve ticaret kanallarının daraltılması, Çin'in hafızasında ciddi bir yer tuttu. Bu deneyimden çıkan soru basit ama kritik:

Bir gün aynı durum Çin'in başına gelirse ne olur?

Bu nedenle bugün yaşananlar bir enerji anlaşmazlığından çok bir tür test alanına benziyor.

Çin burada devlet devlerini öne çıkarmıyor.........

© Yeni Mesaj