Her canlı ölümü tadacaktır. Ölüm haktır; miras da helaldir. Mirasçılar hukuk sistemlerine göre paylarını alırlar. Bazen bazı İslam ülkelerinde olduğu gibi, inançta ve uygulamada ciddi farklar gözükür. Bunun üzerinde burada durmayacağız. 

Ölümle beraber ölenin şahsiyeti sona erdiğinden terekesi, yani mal varlığı mirasçılarına geçer. Mirasçılar bunları çoğunlukla kendileri kazanmadıkları için miras üzerindeki tasarruflarını ve işlemlerini daha rahat yaparlar. Bunun için malını satacak kişiye bunun nereden geldiği, yani anadan babadan mı miras kaldığı yoksa kendisinin alıp almadığı genellikle sorulur. İnsanın kendisinin kazandığını kendisinin harcaması, elden çıkarması daha zordur; bu sebeple ciddi pazarlıklar yapılır. Ancak kolay gelen malın elden çıkarılması da genellikle daha kolaydır.

Adalet Bakanlığının yayınladığı 2025 Adalet İstatistikleri'ne göre, 2025 yılında hukuk mahkemelerine gelen davalarda ilk sırayı 600.000'in üzerindeki sayısıyla veraset davaları almıştır. Ayrıca özellikle 2020'den 2025'e veraset davalarında yüksek artış gözlemlenmiştir. Yine Adalet Bakanlığı verilerine göre 2025’te 33 bin 581 ortaklığın giderilmesi, ayrıca 18 bin 388 miras kaynaklı ortaklığın giderilmesi davası açıldı. Mirasın gerçek reddine ilişkin yeni dosya sayısı ise 36 bin 301’e ulaştı. Tapu iptali ve tescil davalarında da 50 bini aşan yeni dosya bulunuyor. Kanun, malın aynen paylaştırılamaması hâlinde satış yolunu; borca batık miraslarda ise üç aylık ret süresini ve belirli şartlarda hükmen reddi öngörüyor (T.C. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü. (2026). Adalet İstatistikleri 2025, Tablo 2.31, s. 129.). Bunlara rağmen, konunun hukuki boyutuna dair çalışmalar bulunsa da bu artışı toplumsal yönleriyle ele alan araştırmalar yeterince yoğunlaşmamıştır; dolayısıyla konunun sosyal yönünü derinlemesine inceleyen çalışmalara ihtiyaç........

© Yeni Meram