İKTİSAT İLE AHLAK İLİŞKİSİ |
İktisatla ahlakın zıt olduğunu söyleyenler var .Hatta ahlaklı toplumların iktisaden geri kalacağı bile söylenmiştir. Çünkü iktisat menfaati esas almakta, ahlak ise dürüst olmayı ve başkasını tercihi önermektedir.
Oysa iktisatla ahlak arasında çok yakın ilişki vardır. İktisat maddi değerleri, ahlak manevi değerleri ilgilendirir. Her ikisinin amacı insanın maddi ve manevi gelişmesidir. Yani bir yandan insanın ihtiyaçlarının temin edilmesi demek olan üretim, tüketim ve tasarruf diğer yönüyle ferdi, ictimai ve milli mutluluğu ve huzurudur. Sadece maddi gelişme yetmez, manevi unsurlara da ihtiyaç vardır. Avrupa’da iktisadın babası kabul edilen Adam Smith aynı zamanda ahlak hocasıydı.
Bu konuda Ahilik Haftası dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odaları toplantılar yapmaktadır. Ama piyasadan sıklıkla ahlakla ilgili şikayetler yapılmaktadır. Demek ki toplantılar yerince başarıya ulaşmıyor.
Rekabet konusunu da bu çerçevede değerlendirmek gerekir. Zira rekabet olmazsa medeniyet gelişemez. Ama bunun hem sürecinde hem de sonucunda dengede olmaması ciddi sıkıntılara götürür. Rekabet için fırsat eşitliği gerekir, rekabetin yıkıcı olmaması, karşı tarafın haklarına saygı olması gerekir.
Konya’da bir zamanlar dini ve milli duygularla küçük tasarruf sahiplerinden yurt içinde ve özellikle de yurt dışından para toplayan holdingler kurulmuştu. Bunları kuranlarla........