“Lapta Islahevi’nde Kıbrıslıtürk, Kıbrıslırum, Maronit ve Ermeni çocuklar, birlikte eğitim alıyordu…” |
1940’lı yıllardan itibaren Lapta’da kurulan “Lapta Islahevi” ya da “Lapta Islah Okulu” veya sonraki adıyla “Lambusa Islah Okulu”nda bir zamanlar Kıbrıslıtürk, Kıbrıslırum, Maronit ve Ermeni çocuklar, birlikte eğitim alıyordu…
Dün, bu konuya kısaca değinen yazımız ardından, “ZAMAN MAKİNESİ” (“ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ”) adlı internet sitesinde bulduğumuz yazıdaki bilgileri özetle derleyip Türkçeleştirdik ve hem çevirdiğimiz bu metni, hem de “Zaman Makinesi” adlı internet sitesinde bulduğumuz okula dair fotoğrafları, okurlarımızla paylaşmak istiyoruz… Yazı özetle şöyle:
*** Kıbrıs eğitim sisteminin gururu: (Lapta) Islahevi, Avrupa için bir örnek oldu. Dayak yerine sevgiyle eğitiliyordu çocuklar… 1940’lı yılların başında Kıbrıs’taki Öğretmen Koleji Müdürü Dr. Sleight (ki daha sonra kendisi Eğitim Sorumlusu olacaktı Sömürge Yönetimi’nde), Kıbrıs eğitim sistemini nasıl modernize edeceğini düşünmekteydi.
*** Kendisi eğitime gerçek bir ilgi duyuyordu, o güne kadar adanın eğitim haritasında varolmayan çeşitli okullar kurmuştu – bunlar arasında teknik okullar, otelcilik okulu ve diğerleri vardı… Kurduğu bir diğer okul da Lapta Islahevi (Lapta Islah Okulu) olacaktı ve Avrupa standartları için bu okul, bir model oluşturacaktı.
*** Ancak öncelikle bir yer bulması gerekmekteydi bu okul için. Okulda öğretmenlik yapan ve daha sonra da Okul Müdürü olan Mihalis Koççinidis’in (Michalis Kokkinides) hatırladığına göre, Dr. Sleight, Girne bölgesini çok iyi biliyordu. Bu bölgeye gezilerinden birinde Talyadoros’a ait eski bir otel buldu. Bu otel aslında bir harnıp ambarının temelleri üstüne inşa edilmişti. Ancak zorluklar ve savaşın getirdiği ekonomik kriz nedeniyle bu otel hiçbir zaman açılıp çalıştırılamamıştı. Öte yandan bu durum, Sleight için şanstı: Yeni okulunun yerini bulmuştu artık…
*** Eğitim birimlerini ve sömürge hükümetini bu konuda ikna etmiş olsa dahi, Sleight’in önerisi Atalassa hapishanesi yöneticilerinin tepkisiyle karşılanacaktı. O güne kadar bir suç işlemiş olan çocuklar, Athalassa hapishanesine gönderilmekteydi. Hapishane yetkilisi, “Eğer bu genç tutukluları gönderirsek, Athalassa çiftliklerindeki hayvanlara kim bakacak ki?” diyordu.
*** 1943 yılında Lapta Islah Okulu, ilk öğrencilerini kabul etmeye başladı. Ancak bir okul olarak tam bir donanıma da, gerekli altyapıya da sahip değildi. Ancak bu kimseyi yıldırmadı. Öğretmenler ve teknik personel alındı ve çocuklar üç grubu bölündü: Pitsirikus (“Çocuklar”), Prasinus (“Yeşiller”) ve Venetus (“Maviler”).
*** Bu çocuklar, öncelikle öğretmenleriyle birlikte barakalarda kalıyorlardı ancak yavaş yavaş, öğrencilerle birlikte yeni bir okul inşa etmek üzere tutulan yapıcılar ve marangozlar işe koyuldu. Okulun felsefesi, çocuklara temel bilgiler verilmesi ve ayrıca Okul’dan ayrıldıktan sonra hayatta kalmalarını sağlayacak bir zanaat öğrenmeleriydi.
*** Böylece okuldaki çocuklar küçük bir kasaba inşa ettiler. Kalacakları yatakhaneleri, büyük bir spor salonunu, atölyeleri, sınıfları, mutfağı ve yemekhane ile ana binayı inşa ettiler ve “Epavli” (“Konak”) denen bir de çiftlik kurdular.
*** Yeni okulun, diğer........