1958 Haziranı’nın yakın Kıbrıs tarihinde apayrı bir yeri vardır; Ürkütücü bir dönüm noktasından söz ediyoruz. İki toplum, 1912 Limasol Olaylarından sonra ilk defa 1958 Haziranı’nda yüksek yoğunluklu etnik çatışmalara sürüklendiler.

Çatışmaları tetikleyen, 7 Haziran gecesi Lefkoşa’da Türk Haberler Bürosu’na atılan bir bomba oldu. Bomba hadisesinden sonra ada adeta bir şiddet sahnesine dönüştü ve Lefkoşa’da başlayan olaylar bütün ülkeye yayıldı. O güne kadar rastlanmayan şiddet eylemleri yaşandı ve ölü sayısı hızlıca arttı. Evler, dükkânlar yakıldı, insanlar öldürüldü. Göç dalgası başladı. Rauf Denktaş’ın sözleri durumun vahametini bütün açıklığı ile gözler önüne seriyor: “Olayın patlak vermesiyle o akşam bizimkiler bütün Tahtakala’yı yaktılar. Açıkçası büyük felaket.”

Gerçekten de o gece büyük bir felaket yaşandı. Türk Haberler Bürosu önünde toplanan Kıbrıslı Türkler önceleri sakin görünüyorlardı fakat giderek iş çığırından çıktı. Sinemada film izleyen seyircilere “Rumlar Türk Haberler Bürosu’na bomba koydu” denilerek provokasyon için düğmeye basıldı. Türk Haberler Bürosu’na akın eden Kıbrıslı Türklere bu sefer de “Rumlar Tahtakala ve Aykasianos mahallelerini bastı” denildi.

Gece saat 11:30 sularında ellerinde petrol bidonları ile Girne Caddesi ve Dianellos tütün fabrikası önünde toplanan gençler polis arabalarını ve sivilleri taşa tuttular. Bazı arabalar yakıldı. Ardından Dianellos tütün fabrikasında yangın çıktı. Kilise çanları çaldı ve Kıbrıslı Rumlar sokaklara döküldü. Bu arada, farklı mekânlarda art arda yangınlar çıkıyordu. Olimpiakos kulübü, Mitsides kereste deposu, Ardath tütün deposu ve Kıbrıs ulaştırma şirketinin binasından alevler yükseliyordu. Ermu Caddesi’nde Kıbrıslı Rumlara ait dükkânlar kundaklandı.

Saat 1.00 sularında Mağusa Kapısı yakınlarında birbirine giren Kıbrıslı Rumlarla Kıbrıslı Türklere İngiliz askerleri müdahale etti.

Ermu ve Herküles caddeleri ile Aykasianos ve Tahtakala mahallelerinde Kıbrıslı Türklerle Kıbrıslı Rumlar ellerinde bıçaklar, demir çubuklar ve değneklerle kavga ediyorlardı. Sabah 2:50’ye kadar süren çatışmalarda iki Kıbrıslı Rum öldü, beş kişi yaralandı. Ertesi gün şiddet olayları adanın her tarafına yayıldı.

8 Haziran günü Larnaka’da Kıbrıslı Türklerin Kıbrıslı Rumlara saldıracağı yönünde asılsız bir haber yayıldı. Kilise çanları çaldı ve yüzlerce Kıbrıslı Rum sokağa döküldü. Kıbrıslı Türkler de sokağa çıkınca, iki kesim arasında kıyasıya bir dövüş yaşandı. Güvenlik kuvvetlerinin devreye girmesiyle sonlanan kavgada iki Kıbrıslı Rum yaşamını yitirdi, birçok insan yaralandı. Rum mahallesine dalan Kıbrıslı Türkler evlere ve dükkânlara saldırdı. Benzer çatışmalar aynı gün Mağusa’da da yaşandı. Yaralananlar oldu.

9 Haziran’da Lefkoşa’nın Rum semtinde ikamet eden yaşlı bir Kıbrıslı Tük kadın öldürüldü. Kocası ağır yaralandı. Aynı gün Kaymaklı’da bir Türk yardımcı-polis vurularak öldürüldü. Büyük Kaymaklı’da bir Rum Türklerin saldırısına uğradı ve ağır yaralandı. Güvenlik güçlerinin müdahalesiyle kurtarıldı. Lefkoşa’da bir Rum Türklerin üzerine bomba attı. Yaralanan........

© Yeni Düzen