İran Harbi, Devled Kapitalizmi, Gıprız |
İran Harbinin Ortaya Çıgma Sebebleri
Ortadovuda böyün yaşanan harbin aslımda gonuşulmayan boyudlarna deyinmeg taha yararlı olabilir. Özelliynan kapitalizmin içünde olduvu kriz ve kapitalizmin gendini yeñileme çabası üzerinden bir okuma yabmag, olayların gidişatını annamamızı savlar. Amerika Birleşig Devledleri ve İzrail yerleşimci iki devleddir. Yani her ikisi da yerlilerin tobraglarnın fededilib, yerlilerin imhası üzerine gurulmuş, yerleşiglerin yöneddiyi iki devleddir. ABD ileri endüstürünün olduvu ve emperyalist bir devledkan, İzrail isa emperyalizme hizmed eden kolonyalisd bir devleddir. ABD ve İzrail dovaları gereyi saldırgan ve topraklarnın sınırlarnı süregli olarag gelişdirmeg isdeyen iki devleddir.
İran harbinin birinci boyutu ABD ve müddefiki İzrail iki yerleşimci devled olarag ortadovudakı egemenliyni tesis edme, gelişdirme arzusu içündedir.
İran harbinin ikinci boyutu İran’daki doval enerji gaynaklarna ve nadir elemetlere ABD’nin ve İzrail’in zabedme arzusudur.
İran harbinin bir üşüncü boyutu isa taha küresel ölçegde kapitalizmin garşılaşdıvı fasariyalardır. Kapitalizm uzun bir zamandır bu fasariyaların içündedir. Bu neo liberalizmin krizidir. 2008'de finans krizi, 2020’de pandemi krizi gibi krizler kapitalizmin aşamadıvı krizlerdir. Kapitalizmin garşısında sosyalisd bir blog olmadıvı içün kapitalizmin içünde olduvu kriz devrimci bir aşamaya geşmemegdedir. Dolayısıynan neo liberalizm krizi aşmag içün gabug deyiştiriyor ve devled kapitalizmine dovru evriliyor. İran harbi, neo liberalizmin devled kapitalizmine geşerkan böylesi böyüg bir harbe ihtiyaş duymasıdır ABD açısından. ABD gibin köglü bir liberal geşmişe sahib bir ülke bu süreci böyüg bir harb olmadan tamamlayamaz.
İran harbinin dördüncü boyutu isa üşüncü boyutuynan paralel olarag kapitalizmin küresel ölçegde devled kapitalizmine geşerkan, yenni güş dengelerindeki siyasal aktörlerin kimler olacavının ortaya çıkma ihtiyacıdır. Başka bir ifadeynan dünyada yügselen iki önemli güş vardır. Bunlardan biri Çin diyeri da Rusya’dır. Bu iki güş gendi edgi alanları dovrultusunda Batının özelliynan Latin Amerika ve Afrika’dakı sömürgelerni teker teker ele geşirmegde ve ele geşirdiyi tobraglarda gendi egemenliglerni inşa edmegdedirler. Yani dünyada sömürgecilig ilişgileri başdan gurulmagdadır. Biz bunun bir benzerini ikinci dünya harbinde klasik kolonyalizmden neo kolonyalizme geçiş sürecinde da gördüydüg. Devled kapitalizmine geşiş sürecinde ortaya çıkacag yenñi egemenlerin belirledivi sömürgecilig ilişgilernin belirli uluslararası hukug zeminine oturması içün da bu harb gerekliydi. Tersten söyleyeceg olursam, ABD gendi egemenliyini kaybediyor. İşde tam da bu........