“Kόντρα Σούστα”sı “Gondura Susdası”ndan Fazladır! |
2026’ya girerkana yüzyıllarnan gonuşduğmuz, ağızdan ağza geçereg böyüne ulaşan bu sesler gaybolmasın deye, yazdığım yazıları seslendirmeye başladım. Okumada zorlanan amma annamag isdeyen okuyucularımız da bu ses gayıdlarından yazdığım metinneri dinneyebilir. Gıprıztürgcası, Gıprızurumcası, Gıprızarabcası yüzyıllarnan birligde yaşayan Gıprızlıların ortag hafizası ortag medeniyetidir. Milliyedcilig ve ulus devled bu gendine has “minör” oluşumların yog olmasını sağlarkana, ulus devledlerin ısdandardına uymayan bu “minör” söyliş biçimlerni ortadan galdırdı. Onnarı merkezin dışında deyerlendirereg aşşağlamaya çalışdı. Milliyedcilig bu ısdandard olmayan ifade biçimlerni reddedereg, ne Türkiya’nan ne da Yunanistan’nan ilişgisi olmayan insannarı gendine bağlayarag, adamızda bu böyüg ülkelerin hag iddia edmesini sağladı. Gıprızlılar da eñ eyi bildigleri şeyi yabdı. Onnarın kölesi olmag içun birbirlerni öldürdüler.
Onnarın gözünde varolmag içun gendi gendilerni “Gıprızlılıg” kimliglerni inkar eddiler. Eñ böyüg Türg, eñ böyüg Yunan onnar oldular. Gıprızlıların eñ eyi bildigleri şey köleligdir. Eñ eyi nasıl köle olacaglarnı bilirler. Kölelerin öz bilinçleri yogdur. Köleler gendi gendilerni tanımazlar. Gıprıztürgcası öz bilincin ortaya çıgmasının önemli araçlarından biridir. Gıprıztürgcası Dovudan Batıya uzanan böyüg bir coğrafyadan ortaya çıkar. Ulusötesi bir Gıprızlılığın dili, dili ulusötesi bir yercigden gelişen dillerinan gercegleşebilir ancag! Gıprızlıların ortag gurduvu, ortag belleyni, geşmişini, tarihini ancag ve ancag Gıprıztürgcasında bulabilirsiñiz. Isdandard Türgça sizi coğrafyanıza dair bellegsizleşdirir. Ne dil yapısı ne da ısdandard Tügcada sözcügler siziñ kültürüñüze, tarihiñize gönderme yabmaz. Bu sözcügler ve söyleyiş biçimleri siziñ kültürel ve tarihsel belleğiñizi, kodlarñızı daşımaz. Gıprızlılara aid bu ifadelerin yazılması, gullanılması şarddır. Türg ve Yunan ulusculuğuna yeñilen Gıprızlılar, 1974 Atilla işgal operasyonuynan birbirinden koparılmış, ortag medeniyedlerni gaybedme nogdasına gelmişdir. Ortag medeniyedlernin olduvunun bilincinde bilem deyildirler.
Tomofilimin “gondura susdası” bozuldu. Makinisd kuzeyde “gondura susdası yog dedi seniñ arabaña göre”. “Napacayıg?” dedim. “Urumdan gidib bakacañ” dedi. Dedim gendi gendime, nedir bu gondura susdasının İngilizcası? İngilizcasını bulmam içun Türgcasına bagmam lazım. Gondura susdasının Türgcası neydi? Gondura susdasının Türgcasını övrenmeg içun bir yerleşig arkadaşıma giddim. Ona sordum. O da baña “amortisör” olduvunu söyledi. Meyerisam “amortisör” Fıransızca bir kelimeymiş. Neçun da dersiñiz, sözlüye amortisör yazdım. İngilizcası “shock absorber” olarag cıgdı. Geşdim Gıprız Cumhuriyetine, buldum bir dügyancıg sorarım adama “shock absorber vardır?” O da yanındakı adamcığa urumca bir cümle gurdu. Gullandığı lakırdıda “gondura susdası” geşdi. Dedim genne “ma siz da gondura susdası dersiñiz shock absorbera?” “Eyya” dedi baña.
Meyerisam, gondura susdasını Urumca gonuşan Gıprızlılar da gullanır. Gıprızurumcasında “κόντρα σούστα” olarag geşer. Bize Venediglilerden gelmiş bu kelimecig. İtalyancası “contra sosta”mış (Kabataş, Hacipieris 2017, 142). Daha ilginc bir şey var bu gondura susdasıynan ilgili. Nedir bilirsiñiz? Gondura susdasının Yunancası da “αμορτισέρ” deye geçer lügadda. Yanni Yunancada, Türgca’da........