Başbakan Ünal Üstel’in, barınma ve beslenme giderlerini karşılayan işverenlere, işçinin de “rızasıyla” maaştan yüzde 40’a kadar kesinti yapabilme imkânı tanıyan yasa tasarısının  Meclis’e sevk edildiğini açıklaması, çok ciddi hukuki ve ekonomik tartışmaları beraberinde getiriyor.

Açıklamanın ardından Meclis’in resmi web sitesine baktım ancak söz konusu düzenlemeye ilişkin yasa metnine ulaşamadım. Bu nedenle değerlendirmemi, basına yapılan açıklamada yer alan bilgilerle sınırlı olarak yapmak durumundayım. Ancak orada ifade edilen çerçeve bile tek başına ciddi tartışmalara gebe. Çünkü özellikle “rıza” kavramı, iş hukuku bağlamında başlı başına sorunlu ve tartışma kaldırır bir mesele olarak karşımızda duruyor.

Bu mesele ilk kez gündeme gelmiyor. Benzer bir düzenleme daha önce yasa gücünde kararname ile hayata geçirilmeye çalışılmış, ancak Anayasa Mahkemesi bu konuda ara emri vermişti. Söz konusu düzenleme yalnızca bir “çalışma modeli” tartışması değil. Aynı zamanda anayasal haklar, iş hukuku ilkeleri ve uluslararası çalışma standartlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Anayasa ve Asgari Ücretler Yasası başta olmak üzere yerel iş mevzuatı ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri açısından değerlendirildiğinde, bu tür kesintilerin ciddi hak ihlalleri ve emek sömürüsü riski barındırdığı açıktır.

Öncelikle iş hukukunda işçi ile işveren arasında eşit bir ilişki yoktur. İşçi, işini kaybetme korkusuyla........

© Yeni Düzen