menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Risale-i Nur’da yer alan “Hadisler” ve kaynakları

14 0
04.06.2026

Bediüzzaman ya da onun telifatı olan Risale-i Nur hem Hz. Muhammed’in risaletini ispat eden hem de onun (asm) sünnetlerinin önemine dikkat çeken pasajlarla doludur. Münhasıran “Risalet-i Ahmediye”de Resul-i Ekrem’in (asm) peygamberliği temellendirilmiş, “Mu’cizât-ı Ahmediye”de onun bin civarındaki mu’cizesinden üç yüz kadarına yer verilmiş, “Mirkâtü’s-Sünne” Risalesinde sünnet-i seniye konusu işlenmiştir. Öte yandan Risale-i Nur bazı kişi yahut kesimlerin, mesela, ahirzamanda vukua gelecek olaylardan veya bazı amellerin faziletlerinden bahseden hadis-i şerifler hakkında ortaya konulan itirazları dolayısıyla “On İki Asıl” halinde hadisleri anlama konusunda temel prensiplere dikkat çekmiştir. (Sözler s. 319-328.) Burada hadislerin tıpkı ayetler gibi “müteşâbihât”ı bulunduğunu belirterek bunları doğru anlamanın ana prensiplerini paylaşmış, ardından hadis inkarcılığının önüne set çekerek şöyle demiştir: “…Hadisleri inkar veya redde gitmek için şu ‘On Asıl’ı tekzip ve iptal etmek lazımdır. Şimdi insafın varsa bu on usulü kemâl-i dikkatle düşündükten sonra o aklın hilâf-ı hakikat gördüğü bir hadisin inkarına kalkışma; ‘ya bir tefsiri, ya bir tevili, ya bir tabiri vardır’ de, ilişme.” (Age., s. 327.)

Bunlara işaret etmemizin sebebi bazı sosyal medya platformlarında, Risale-i Nur’daki hadislere dair yapılan tartışmalardaki bilgi eksikliğine değinmek. Bundan 12 yıl kadar önce yapılan bir yüksek lisans çalışmasında Risale-i Nur’da tekrarlar hariç 135 hadis bulunduğu, bunlardan 48’inin sahih, 3’ünün hasen, 35’inin zayıf, 11’inin çok zayıf, 10’unun mevzû, 28’inin de kaynaklarda bulunamadığı belirtilmiştir. (Muhammed Ali Can, Said Nursi’nin Risalelerinde Geçen Hadislerin Tahrîci ve Değerlendirmesi, Konya, NEÜ, 2014.) Tartışmalarda bu çalışmaya atıf yapılarak şöyle deniliyor: “Risale-i Nur Külliyatında yer alan hadislerin sadece 6’sı sahih, %2’si hasen, geriye kalanlar ya uyduma ya zayıf ya mechul”. Böylece, bir bakıma Risalelerdeki rivayetlerin yarıdan daha azının “doğru” rivayetlere dayandığı, diğerlerinin sıhhatten uzak olduğu ifade edilmiş oluyor.

Önce şuna işaret edelim ki, yüksek lisans çalışmaları akademiye yeni intisap eden araştırmacıların ilk çalışmaları olduğu için geliştirmeye açık yönleri çoktur ve bunlara belli ölçüde müsamaha ile bakmak gerekir. Nitekim söz konusu çalışmada Risale-i Nur’daki hadislerin sayısı ile ilgili olarak verilen rakam ciddi olarak tashihe muhtaç görünmektedir. Zira diğer bölümler bir tarafa, -bizzat müellifin ifadesi ile-, sadece Mu’cizât-ı Ahmediye Risalesi’nde,........

© Yeni Asya