İlkinde biraz daha sathî ve görüntü odaklı iken ikincisinde mana itibariyle derinlere daldık. Dile kolay, 12 bin yıllık tarihî yapılar…

2019 yılında resmî açılışı yapılan Göbeklitepe, ilk olarak 1963’te araştırmacılar tarafından fark edilmişse de bu yerin ne kadar önemli olduğu Alman arkeolog Klaus Schmidt tarafından bilinmiş ve 1995 yılında detaylı kazı çalışmaları başlamış. İşin ilginci, kazı çalışmalarının 150 yıl süreceği ön görülüyor.1

Göbeklitepe’de T şekilli dikilitaşlar ve kenarlara uzanan el çizimleri bu yapıların insanı temsil ettiğini gösteriyormuş. Bazı tarihçilerin yorumuna göre burası bir ibadethane ya da bir zikir meclisi gibi ya da bir istişare meclisi gibi düşünülebilir.2 İki büyük dikilitaş ve etra- fında dairesel sırayla duran diğer T şekilli yapılar görülüyor ve bunlar gerçekten de bir zikir meclisini hatırlatıyor. T şekilli yapıların kenarında ellerin birbirine bağlanmasını ise sanki namaz kılan bir insanı temsil ediyor gibi hayal ettim tabiî doğruluğu şüpheli. Çünkü 12 bin yıl önce yaşayan insanların ne düşünerek burada toplandığını ve bu yapıları inşa ettiğini tahmin etmek hayli zor. Ama biz iyisi mi hayra yoralım bu işi.

Tabiî buradan daha eski yapılar, yerleşim yerleri bulunmaz diye de bir şey yok. Şu âna kadar bilinen en eski yapı Göbeklitepe olarak kayıtlara geçse de kazı çalışmaları devam ettikçe bu kayıtlar da değişecektir elbet. Ama memleketim Urfa’da böyle bir yerin varlığı beni mutlu ediyor. Ve bunun üzerine düşünmek güzel. Çünkü burada bir tarih yatıyor. 

Evet, Göbeklitepe’de dikilitaşlar mevcut ve üzerinde çeşitli hayvan figürleri var. Boğa, çakal, yılan, kuş, turna, örümcek gibi birçok tür yer alıyor. Dikilitaşlardaki bu hayvan figürleri ise geçmişe dair ön yargılarımı kırdı ve o yıllarda bile insanlığın estetik açıdan ne kadar........

© Yeni Asya