Fırêlê medrese geleneği (1) |
Bu gelenek coğrafyamızdaki yerleşim yerlerinin hemen hemen hepsini kapsamaktaydı. Kıtlık yıllarında, en zor şartlarda bile devam eden, süregelen bir kutlu gelenekti. Neydi bu gelenek: Medrese eğitimi geleneği.
Memleketimizin sadece bir halkasını teşkil eden Fırêlê medresesinden bahs edeceğiz. 1870 yılından 1989 yılına kadar çok az istisnalar dışında hemen hemen hiç kapanmayan Fırêlê medresesinin kronolojik yapısını, müder-rislerinin biyografilerini kısaca anlatmaya çalışacağız, Molla Abdullah’ı anlatacağız. Fırfêlê köyü ile özdeşleşmiş Molla Abdullah Fırfêli. Firfel köyünün yeni ismi Ulak’tır. Şırnak ili, İdil ilçesine bağlıdır.
Fırfêl köyünün Molla Abdullah’ın hayatındaki önemli mevkisinden dolayı aralarında bir nevi telâzüm ilişkisinden bahs etmek mümkündür. Yani biri anılınca akla hemen diğeri gelmektedir. Bu sayede Fırêlê medresesinde kendine özgü bir gelenek oluşmuştur. Talebelerin köy camisinin bitişiğindeki 40-50 metrekarelik medresedeki hayatları ilk etapta zor gözükse de kimsenin bu durumdan şikâyetçi olmaması ve talebelerin sadece derslere yoğunlaşma arzuları medrese geleneğinin önemli bir hususiyetini yansıtmaktadır. Bu tür ortamlara sabretmek ve zoru göğüslemek ilmin bereketi için gereklidir. Medrese talebesi çevresindeki hiçbir unsuru temel hedefine tercih etmemeli, okunan dersin metni mutlaka ezberlenmelidir. Bu esnada hiç kimseyle muhatap olmamaya çalışmak ve sadece metin ezberlemeye odaklanmak teşvik edilen bir husustu. Ayrıca okunan dersin bir akran yahut daha tecrübeli biriyle müzakere edilmesi, daha sonra sakin bir ortamda........