Toplu ceza olmaz |
Bir de zararlı olan ve karamsarlık havası veren tenkitler var. Onlardan da mümkün mertebe sakınmak, uzak durmak icap eder.
Bu hayatî noktayı vüzûha kavuşturmak için, yaşadığımız hayattan bazı misaller sunmaya çalışalım.
Tenkit veya suçlama niyetiyle konuşmaya başlayıp “Yahu kardeşim, bu millet adam olmaz” diye devam etmek, doğrudan doğruya yeis pompalamak ve etrafa karamsarlık havasını yaymak hesabına geçer.
Dahası, bunun kimseye faydası olmaz. Ne konuşana, ne dinleyene, ne de gelecekteki nesillere…
Aynı şekilde, tutup “Bizim arkadaşlar da işe yaramaz. Bizim camia da suçlu” diye toplu suçlamalarda bulunmak, hakka isabet etmez ve hakikatle bağdaşmaz.
Zira, hiçbir kanun-u adâletle insanlara toplu ceza verilmez. Suç şahsî olduğu gibi, her şahsın cezası da ayrıdır.
Hatta, dinî inancı ne olursa olsun bir insanı bütün vasıflarıyla kötülemek, yahut bütün özellikleriyle onu muzır görmek de adâletin ruhuna uygun düşmez. Çünkü, meselâ gayr-ı müslim bir insanın bazı vasıfları mü’mince olabiliyor. Kezâ, bir mü’min bazı vasıfları da gayr-ı müslimce........