Ateş çemberi-2 |
Ancak “Batı” ve “Avrupa” derken neyi kast ettiğimizi, yani sınıflandırmanın ölçütlerini belirlersek tartışmamız daha verimli hale gelebilir. Belirlediğimiz ölçütler de elbette bu tartışmaya dahil edilebilecektir.
Bize göre bugün “Batı” veya “Avrupa”yı tanımlayan en belirleyici unsur ekonomik ve kurumsal bütünleşmedir. Bugün “Batı” serbest piyasa ekonomisi, küresel finans sistemine entegrasyon ve ortak ekonomik kurumlar etrafında şekillenen bir ekonomik-kurumsal ağdır. Türkiye de gümrük birliği, finansal entegrasyon ve uluslararası ekonomik kurumlarla kurduğu yoğun ilişki sayesinde bu ekonomik mimarinin önemli bir parçasıdır. Örneğin, Türkiye AB’nin en büyük 5. ekonomik ortağıdır. AB ile ticaret hacmi son 5 yılda yüzde 59 artmıştır.
Türkiye enerji alanında da Avrupa için kritik bir konuma sahiptir. Hazar, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz enerji kaynaklarını Avrupa pazarına bağlayan bir enerji koridoru ve transit ülke konumundadır. Son aylarda da ABD ile enerji ticareti LNG açısından hızla artmıştır.
“Batı” veya “Avrupa”yı tanımlayan bir diğer temel ölçüt ise savunma ve güvenlik mimarisidir. NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, ittifakın en operasyonel orduları arasında yer almakta, aynı zamanda ABD’nin uzun yıllardır en istikrarlı savunma müşterilerinden biri olmaya devam etmektedir. Bugün Türkiye menşe’li savunma sanayii firmalarının ABD topraklarında kurdukları şirketler dahi bulunmaktadır. Son yıllarda Avrupa ülkelerine yaptığı savunma sanayi ihracatı ve Ukrayna ile Suriye gibi kriz dosyalarında üstlendiği stratejik rol de Türkiye’nin önemini somut biçimde ortaya koymaktadır.
Bir diğer önemli ölçüt ise siyasî sistemdir. Batı dünyası büyük ölçüde çok partili seçim sistemi ve anayasal demokratik düzen etrafında şekillenen devletlerden oluşur. Türkiye de aksayan yönleri ve dönemsel gerilimleri olsa da uzun süredir çok partili seçim sistemiyle yönetilen bir devlettir. 1950’den beri Avrupa Konseyi üyesi olan ve öyle veya böyle AB aday ülke statüsünü sürdüren Türkiye, bu yönüyle de Avrupa siyasî kurumlarıyla yapısal bağını korumaktadır.
Saydıklarımız “Batı” ve “Avrupa” sınıflandırması için kullandığımız ölçütlerin temelini oluşturuyor. Bizce bu ölçütlere göre Türkiye, Batı/Avrupa sınıflandırmasına büyük ölçüde uymaktadır. Bu bir değer yargısı değil, analitik bir tespittir.
Başlığımıza ve bir önceki yazımıza gelirsek…
İsrail böyle bir devlete savaş açabilir mi? Avrupa veya Amerika buna dur der mi?
AB hâlâ kendi stratejik çıkarlarını koruyabilecek kapasite ve iradeye sahip mi? Amerika muktedirleri için aynı şeyi söylemek mümkün mü?
Böyle bir saçmalığa Batı kamuoyunun popüler bir destek vereceğini düşünmek mümkün değil.
Ancak bunun bir önemi var mı? Avrupa/Batı ülkeleri kamuoylarının tavırlarına göre demokratik bir dış politika takip ediyor mu?
İsrail’in Türkiye’ye açtığı savaşın maddî bir savaşa dönüşmesi bir çok şeyi değiştirir. Bu Batı güvenlik ve ekonomik sisteminin önemli bir parçasına yönelmiş eşi benzeri görülmemiş bir meydan okuma anlamına gelir. Bu sebeple de buna ihtimal vermeyenlerin olaya nereden yaklaştığını anlamak zor değil.
Ancak bunun İsrail’in umurunda olmadığı kesin.
Peki “Batı” veya AB buna engel olabilir mi?
Biz onlara güvenebilir miyiz?
“Aşırı sağ yükselişte”
İslâm’a yöneltilen iki temel itiraz
AB: Yönünü arayan gemi
İngilizce propaganda: Çok gürültü, az ikna
İyi Müslüman, kötü Müslüman
Liberal Dünyanın Sessiz Cenazesi
Leyle-i Kadr’i yüz bin el ile aramak
Medreseler ve annelerin Kur’ân’ca lehçeleri…
Paralar barış için harcansa olmaz mı?
Bir sünnet-i müekkede: İtikaf
Hâlâ siyasî sâiklerle…
Yeni Asya’nın misyonu
Ramazan, savaş ve masum insanlar için rahmet tecellisi
Akışta kaybolmayı durduran çağrı “ezan”
Kâinatı ayakta tutan tekvinî kanunlar(9) - Ateşten doğan hayat: Su gerçekte nedir?
İsrail Savunma Bakanı'ndan Lübnan'a tehdit
Bazı plastik ürünlerde kısıtlama 1 Eylül'de başlayacak
Hürmüz Boğazı'ndaki riske rağmen Çin'e petrol ihracatını sürdürüyor
Telefon bağımlılığı arttı
İslâmofobiye karşı hamle
Tekstilde üç tezgâhtan biri şalteri indirdi
Merz’den İsrail’e uyarı, ABD’ye eleştiri
Diplomasiye geri dönülsün
İran: Birleşmiş milletler niye sessiz? Sessizlik saldırganları cesaretlendiriyor
Guterres’ten Ramazan ziyareti
İlk kez yeni kilise yaptık
Gazze’ye yardım girişi kesildi
Böyle bir Türkiye hayal etmemiştik
"Bu işi bitirene kadar buradan ayrılmayacağız ve bu çok hızlı olacak"
İsrail ordusu Kudüs'te teravih namazı kılan Filistinlilere de saldırdı: Kuşattı, kışkırttı, namazı böldü!
Tahran'da art arda şiddetli patlamalar oldu
Yıkılan evlerinin enkazı üzerinde iftar yapıyorlar
İsrail'den Harem-i Şerif Camii'ne kısıtlama
Plastiklere veda edeceğiz