Bindik bi alamete gedeyoz gıyamete |
Rahmetli Cem Karaca sanki bugüne yazmış gibi: “Bindik bi alamete gidiyoruz kıyamete!” Evet, kulağa komik geliyor ama geçtiğimiz günlerde yaşadıklarımızı düşündüğümüzde bu cümle günümüzü özetliyor! Dünya sahnesinde son günlerde yaşananlar, ekonomi penceresinden baktığınızda küçük şoklardan büyük fırtınalara uzanan bir tablo çiziyor.
Gelin, odağımızı kaybetmeden merceğimizi ekonomiye odaklanalım; siyasetin karmaşasına girmeden ama gerçekleri de es geçmeden.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, yalnızca diplomatik kriz değil, aynı zamanda bizim için ekonomik bir beka uyarısı niteliğinde. “Milli güvenlik sadece askerî değil, ekonomik bağımsızlıkla da korumak zorundayız!”
Döviz ihtiyacını azaltmak artık şart. Ani döviz dalgalanmaları, ithalat maliyetlerini artırıyor.
Cari açığın büyük kısmı enerji giderlerinden kaynaklanıyor. Petrol ve doğalgazda zam kapıda. Alternatif enerji kaynakları ve çeşitlendirme artık lüks değil, zorunluluk.
Borsa İstanbul, 14.000 seviyesinde stabil kalmaya çalışıyor, ancak ani şoklar olası.
Döviz atakları olası haldeler maalesef. Merkez Bankası’nın repo ihalelerini kapatması, likidite kaçışını önlemek için doğru bir adım oldu.
Bu yeni düzende ekonomik bağımsızlığın sırrı: enerjide ve dövizde eli mahkum olmamak, dalgalanmalara karşı önceden önlem almak. Ekonomi yönetimini yaptıkları ani manevralar için gerçekten kutluyorum. İşleri zor ama en doğru kararları almışlar. Hükümet şimdi ekonomik tamponlarını da güçlendirmeli ve mavi vatanını korurken askeri problemlere karşı hazır olmalıdır.
ABD EKONOMİSİNDEN SİNYALLER
ABD’nin yapay zekâ ve teknoloji şirketleri ve yeni yapay zekaya dayalı askeri kabiliyetler üzerinden yürüttüğü agresif politika, uzun vadede kendi ekonomisini zora sokması çok muhtemel. “Saldırganlık, güç göstergesi değil, acziyetin ilanıdır!”
Teknoloji şirketleri finansal anlamda kazanç sağlayamıyor; hükümet desteğine bağımlı haldeler. Sürdürülebilir kar açıklanabilmiş değil.
ABD piyasası, doğal ekonomik hegemon sınırlara yaklaşmış durumda, dolarizasyon tüm dünyada zayıfladı, 2 yıl içinde ciddi bir kriz olasılığı güçleniyor.
Bu durum, küresel ekonomik istikrarı da etkiliyor; yatırımcılar risklerini gözden geçiriyor. Çine doğru yatırım hamleleri artmaya başladı.
ABD’nin agresif hamleleri, küresel finansın dengesini bozuyor. Bu noktada Türkiye gibi ülkeler, kendi teknolojik ve ekonomik hamlelerini planlayarak, olası küresel şoklara karşı sağlam durmalı.
SON KELAM: PETROL, BİTCOİN VE STRATEJİK DENGE
Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, petrol arzında ani bir şoklara ve dalgalanmalarına neden olabilir. Bu sadece fiyatların artması değil sanayi ve büyümeyi de negatif etkileyebilir. “Petrol sadece fiyatları değil, sanayiyi ve diplomatik baskıyı da etkiler!”
Körfez ülkeleri ve önemli finans merkezlerinde yaşanan gerilimlerle İran “ben düşersem sizi de yanımda götürürüm” mesajı veriyor.
Bitcoin, 60 bin doların altını test etti; piyasa dengelenene kadar beklemek faydalı. Uzun vadeli yatırım için 60-70 bin dolar arası alımlar güvenli olabilir.
Türkiye’nin ekonomisi için çıkarım net: Enerji kaynaklarını çeşitlendirmek, stratejik rezervleri güçlendirmek ve döviz şoklarına karşı likiditeyi yönetmek şart. Aynı zamanda finansal piyasalarda dikkatli ve dengeli bir tutum, ani krizleri fırsata çevirebilir.
Hakikate yakın, yalana beri kalın, hoşça kalın.