Bir ağacın değerini anlatırken, o ağacın başında yıllarını geçiren insanın bilgisini görmezden gelmek ne kadar doğrudur?

21 Ekim 2026 tarihinde Kahramanmaraş’ın Andırın ilçesi Gökçeli Mahallesi’nde, ECO-REST projesi kapsamında düzenlenen Defne Çalıştayı ve Uygulamalı Saha Tatbikatı’na katıldım.

Doğanın, defnenin ve yerel üretimin konuşulduğu bu programda, defne ıslahı, sahadaki uygulamalar, bitkinin doğru değerlendirilmesi ve üretimin geliştirilmesi üzerine yılların birikimiyle edindiğim bilgileri katılımcılarla paylaştım.

Ancak program sonrasında yayımlanan haberleri ve yapılan bilgilendirmeleri incelediğimde, sahada aktardığım bilgilerin ve bu katkıyı sunan kişinin adının hiçbir şekilde yer almadığını gördüm.

Burada kendime şu soruyu soruyorum:

Bir programda bilgi aktaran insanın adı neden anılmaz? Sahada paylaşılan tecrübe neden haberin dışında bırakılır?

Bu soruların muhatabı yalnızca bir haber kuruluşu değildir. Aynı zamanda bilgiyi üretme, aktarma ve kayıt altına alma biçimimizi yeniden düşünmemiz gerektiğini gösterir.

SAHA BİLGİSİ, MASA BAŞINDA ÖĞRENİLEMEYEN BİR HAZİNEDİR

Defne ağacı yalnızca ormanda yetişen, kesilip toplanan ve ticarete konu olan bir bitki değildir. Doğru yönetilmesi gereken bir doğal kaynak, geçim kaynağı ve geleceğe bırakılması gereken bir mirastır.

Defnenin hangi dönemde, hangi yöntemle hasat edileceği; ağacın gelişimini koruyarak nasıl budanacağı; sürgünlerin, yaprakların ve dalların nasıl değerlendirileceği; üreticinin emeğinin nasıl daha fazla katma değere dönüştürüleceği, sahada karşılığı olan sorulardır.

Bu soruların cevapları yalnızca raporlarda, sunumlarda veya akademik yayınlarda bulunmaz. Yıllarca dağlarda dolaşan, bitkiyi doğal ortamında inceleyen, üreticiyle konuşan, hasat sürecini takip eden ve uygulamanın sonuçlarını gözlemleyen insanların tecrübesinde de bulunur.

Akademik bilgi ile saha tecrübesi birbirinin rakibi değildir. Tam tersine, birbirini tamamlayan iki önemli kaynaktır.

Üniversite bilimsel yöntemi, araştırmayı ve ölçümü ortaya koyar. Sahada çalışan araştırmacı ise bitkinin doğal şartlarını, üreticinin karşılaştığı sorunları ve uygulamadaki güçlükleri görünür kılar.

Bilim sahayla buluştuğunda güçlenir; saha bilgisi bilimsel yöntemle desteklendiğinde kalıcı değere dönüşür.

Bu nedenle gerçek bir çalıştayın başarısı, yalnızca kimlerin konuştuğuyla değil, hangi bilgilerin paylaşıldığı ve bu bilgilerin nasıl kayıt altına alındığıyla da ölçülmelidir.

DEFNENİN KATMA DEĞERİ KONUŞULUYORSA, BİLGİNİN DEĞERİ DE KONUŞULMALIDIR

Çalıştay haberinde defnenin hammadde olarak düşük fiyatlarla satılmak yerine işlenerek daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi gerektiği vurgulanıyor.

Bu hedef elbette önemlidir.

Ancak katma değer yalnızca bir bitkinin kilogram fiyatını artırmakla elde........

© Yeni Ankara