Zihinlerin Ä°ÅŸgali |
İnsanlık, tarihin önemli tezatlarından birini yaşıyor: Bilgiye erişim sınırsızlaştıkça hakikate olan mesafe giderek açılıyor. İletişim araçları çeşitlendikçe insan kendi yalnızlığına daha çok hapsoluyor. Bugün karşı karşıya olduğumuz tehdidi sadece "dijital bir bağımlılık" sorunu olarak okumak, meselenin vahametini ıskalamak olur. Kenardan hassas bir nazarla bakıldığında; karşı karşıya olduğumuz şey insanın iradesini hedef alan, fıtri bağlarını koparan ve toplumsal hafızayı algoritmik bir anaforla esir alan sistematik bir "zihinsel işgal" girişimidir.
Modern dijital ekosistem, evimizin içine sızan bir iÅŸgalci gibi. Kahramanmaraş’ta tanık olduÄŸumuz o trajik olay, aslında bir sonucun habercisiydi. Bir gencin okul ve arkadaÅŸlarını "anlam dünyası" olmaktan çıkarıp ekranın kurguladığı sanal bir sahneye dönüştürmesi; insanın gerçeklikten, insani olandan ve vicdanın sınırlarından kopuÅŸunu simgeliyor. Ä°stanbul Aile Vakfı tarafından 26 ilde 4.202 kiÅŸi ile yürütülen saha araÅŸtırması, toplumun ” gibi ezici bir oranla "huzur, güven ve çözüm merkezi" olarak aileyi iÅŸaret ettiÄŸini tescil ediyor. Ancak aynı toplum, ekranın ürettiÄŸi o dijital anafor karşısında çaresiz kalmış durumda. Aile, en güvenli liman olarak tanımlanırken; ekran süreleri arttıkça, o limana ulaÅŸan yolları dijital bir sis bulutu kaplıyor.Â
Bilim dünyası, bu dijital anaforun sadece zihnimizi değil, beynimizin çalışma biçimini de değiştirdiğini kanıtlıyor. Küresel meta-analizler, akıllı telefon bağımlılığının ', internet bağımlılığının ise seviyelerine ulaştığını gösteriyor. Türkiye özelindeki araştırmalar da ergenlerin günlük dijital kullanımının 4-5 saati aştığını; bunun doğrudan uyku erteleme, akademik başarıda düşüş ve sosyal kaygı ile........