Allah’ın Nizamı İslâm (15)
PROF. DR. YUSUF ÖZERTÜRK

İSLÂM’IN KAYNAKLARI

A-KUR’ÂN

Kur’ân’ın Muhtevası

3- Hak -Adalet-Devlet

İNSAN HAKLARI (KUL HAKKI)

Birinci kuşak insan hakları

*17 ve 18. yy’da modern devletin ortaya çıkmasıyla birlikte iktidarların baskılarına karşı, John Locke, Jean Jacques Rousseau ve Montesquieu gibi filozofların çalışmalarıyla halkta hak arama fikirleri yayılmaya başladı. Halk, kendi hayatını ilgilendiren meselelerde etkili olmak istedi ve halkta, devlete hâkim olan iktidarların insanlara keyfi muamele yapamayacakları fikri yerleşmeye başladı. Halk, iktidarlardan yaşama hakkı, özgürlük hakkı, adil yargılanma hakkı, oy kullanma hakkı gibi haklar talep etmeye başladı. Bu fikirler doğrultusunda çeşitli beyannameler neşredilmiştir. 1689’da yayınlanan İngiliz Yurttaş Hakları Beyannamesi (İYHB), İngiltere’de baskıcı uygulamaları yasa dışı kabul etmiştir. ABD’de 1776’da kabul edilen Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi (ABB) ve Virginia Haklar Beyannamesi (VHB), Fransa’da da 1789’da kabul edilen İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi (İVYHB) insanlığa birçok temel hak ve özgürlükler sağlamıştır. İnsanların özgürlük, mülkiyet, emniyet ve direnme hakları vardır. Suçta kanunilik ilkesi esastır. Suçluluğu ispat edilinceye kadar herkes masumdur. Kişi güvenliği, fikir ve kanaat hürriyeti, ifade hürriyeti düzenlenmiştir. 20. yy’a gelindiğinde, ABD ve Batı Avrupa’da gelişmeye başlayan sendikal hareketler, grev hakkı, çocuk işçilerin çalışmalarını düzenleyen veya çalışmalarını yasaklayan kanunların çıkarılmasında önemli rol........

© Yeni Akit