Allah’ın Nizamı İslâm (12)

Prof. Dr. Yusuf Özertürk

İSLÂM’IN KAYNAKLARI

A-KUR’ÂN

Kur’ân’ın Muhtevası

3- Hak -Adalet-Devlet

HAK

HAK KAVRAMI

*Hak, anlam olarak; gerçek, sabit, doğru ve varlığı kesin olan demektir. Hakkın zıddı ‘Bâtıl’dır. Hak; Arapça hukuk kelimesinin tekil halidir. İslâm’da Hukuk, genelde ‘hükümler(ahkâm)anlamında kullanılır. Hukuk, temelde ‘Din’in, adaletin ve ortak aklın tanıdığı güç, yetki ve imtiyazlar’ olarak da anlaşılabilir. Hak, kişinin hukuken korunan ve sahibine bu korumadan yararlanma yetkisi veren bir menfeattir. Hak, kişilerin lehlerine olan bir durumun kanunlar tarafından korunmasıdır. Hakların oluşturduğu düzene de Hukuk adı verilmiştir. Hak, ancak kişilere ait olabilir ve kişinin iradesi ile kullanılabilir (kişiler gerçek insan veya tüzel olabilir). Kişilere ait olan hakkın esası kişinin menfaatidir. Kişinin menfaati hukuk düzeni tarafından koruma altına alınmalıdır (1). Tasavvuf anlayışına göre ‘Hak, Allah’ın El Hakk’ ismine dayanır. Ezelî ve ebedî olan Allah, tek ve yegâne haktır. O’nun dışındakiler, Allah’ın yarattıklarıdır(mâsivâ). Bu şekilde, ‘Allah hakkı ve kul hakkı’ vardır. Allah, Rabb’dır. Allah, Rubûbiyyet(malik, idare eden, efendi) hakkına sahiptir. Allah, âlemlerin Rabb’ı olmasından, bütün âlemleri idare eder ve mahlukatının ihtiyaçlarını karşılar. Yaratılanlar Allah’ın kuludurlar. Canlılar, özellikle de akıl sahibi olan insanlar, Allah’a kulluk etmekle(ubûdiyyet) yükümlüdürler(2).

HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ

*Hukukun üstünlüğü, bir ülkede hukukun kabul edilmesi ve etkili olmasını ifade eden bir terimdir. Ayrıca her insan hukukun muhatabıdır. Yani hiçbir kimse ve kurum imtiyazlı olamaz. Özellikle de devleti yöneten/yönetenler imtiyazlı olamazlar ve hukukun üstünlüğünü kabul etmek zorundadırlar. Hukukta, uygulama kanunları ve kuralları önemli olmakla beraber, daha önemlisi kuralcılık........

© Yeni Akit