1931’de ‘Laik devlette dinî tatil olur mu?’ tartışması

Kurban Bayramı tatili memurlar için 9 güne çıktı ya, sosyal medyada dedikodu kazanı kaynamaya başladı. Yok efendim işçiler çalışıyor, memurlar yatıyormuş; yok milletin parası mı varmış tatile çıkmaya; hem bu kararı turizm şirketleri aldırmış, artık kasalarını doldurabileceklermiş vs. vs. 

Biz de bayram tatili tartışması fırsatından istifade ederek bir zamanlar akla gelmiş ama unutulmuş bir meseleyi gündeme getirelim:

1924 Anayasasının 2. maddesinde devletimizin dininin İslam olduğu yazılıydı. Ancak dörte yıl sonra, 10 Nisan 1928’de TBMM’de kabul edilen 1222 sayılı kanunla “Türkiye Devletinin dini, din-i İslâm’dır” ibaresi anayasadan çıkarılmıştır.

Ne var ki anayasada resmen herhangi bir dininin olmadığını belirten “laik” bir devlet neden dinî bayramları resmi tatil ilan eder? sorusu üzerine pek durulmamıştır. (Aslında 1910’dan beri Mevlid Kandili de resmi tatildi ama 1935’te tarihe karışacaktı.)   

Bu arada 19 Şubat 1931 tarihinde yani Ramazan Bayramından birkaç gün önce Çankaya’nın Özel Kalem Müdürü Hasan Rıza Soyak’ın şifreli telgrafında (Cumhurbaşkanlığı Arşivi, 04016646-51) şöyle bir cümle okunmaktadır:

“Reisicumhur Hazretleri dinî bayramlara fazla bir mevki vermemek için vâkî olan tebrikata cevap vermemeyi tercih buyurmuşlardır. Kemâl-i t’âzimle arzederim.” 

Günümüz Türkçesiyle söylersek: 

“Cumhurbaşkanı Hazretleri dinî bayramlara fazla bir........

© Yeni Akit