Z Kuşağı, Sosyal İzolasyon ve Yatak Çürümesi

Son yıllarda Türkiye’de ve dünyada gençlik üzerine yapılan tartışmalarda yeni bazı kavramlar öne çıkmaktadır. Bunlardan biri “ev genci”, diğeri ise sosyal medya kültürüyle bağlantılı olarak ortaya çıkan “yatak çürümesi” (bed rotting) davranışıdır. Özellikle pandemi sonrası dönemde dijital teknolojilerin hayatın merkezine yerleşmesiyle birlikte gençlerin önemli bir kısmı fiziksel dünyadan koparak ekran merkezli bir yaşam biçimine yönelmiştir. Eğitimden uzaklaşan, iş hayatına katılmayan, sosyal ilişkileri zayıflayan ve zamanının büyük bölümünü dijital platformlarda geçiren gençlerin sayısındaki artış, sosyolojik, psikolojik ve kültürel bir kriz olarak değerlendirilmelidir. Bugün birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de “NEET” olarak tanımlanan, yani “ne eğitimde ne istihdamda bulunan gençler” önemli bir toplumsal mesele haline gelmiştir. Dijital bağımlılık, tüketim kültürü, aile yapısındaki dönüşüm, otorite algısındaki değişim ve modern bireyciliğin etkisi de bu süreci derinleştirmektedir.

Dijitalleşmenin Yeni İnsan Tipi

Sanayi toplumunun insanı bedensel yorgunluk yaşayan, üretim merkezli bir bireydi. Dijital çağın insanı ise zihinsel olarak tükenmiş, dikkat süresi parçalanmış ve fiziksel hareketliliği minimuma inmiş bir profile dönüşmektedir. Özellikle Z kuşağının bir kısmında görülen “yatak çürümesi” davranışı bunun somut örneğidir. Bu kavram; bireyin uzun saatler boyunca yatakta kalarak telefon, tablet veya bilgisayar üzerinden sosyal medya tüketmesi, günlük sorumluluklardan uzaklaşması ve pasif bir yaşam döngüsüne hapsolması anlamına gelmektedir. Başlangıçta dinlenme veya kaçış davranışı gibi görünen bu durum zamanla sosyal izolasyona, depresyona, dikkat bozukluğuna ve yaşam enerjisinin kaybına yol açmaktadır.

Dijital platformların algoritmaları gençleri sürekli ekran başında tutmak üzere tasarlanmıştır. Kısa videolar, sonsuz kaydırma sistemi ve anlık haz mekanizmaları beynin ödül merkezini sürekli uyarmaktadır. Böylece genç birey gerçek hayatın sabır, emek ve disiplin gerektiren yapısından uzaklaşarak sanal dünyanın hızlı tüketim........

© Yeni Akit