Με την πεποίθηση ότι η γνώση της ιστορίας είναι η πιο ασφαλής πυξίδα στη ζωή. Χρόνια πολλά

Με την πεποίθηση ότι η γνώση της ιστορίας είναι η πιο ασφαλής πυξίδα στη ζωή. Χρόνια πολλά

Γράφει ο Μιχάλης Καλογιαννίδης, τ. εκπαιδευτικός, νομικός

Στο πέρασμα των 106 χρόνων από την ιστορική ημέρα της απελευθέρωσης και της οριστικής ενσωμάτωσης της Θράκης στην Ελλάδα, στις 14 Μαΐου του 1920, αυτό καθ' αυτό το γεγονός, ίσως να μην σηματοδοτεί σήμερα στους νεώτερους Θρακιώτες τίποτα παραπάνω από ένα ιστορικό γεγονός, μια επέτειο με το όνομα «Ελευθέρια Θράκης» που ξεθωριάζει όλο και περισσότερο με το πέρασμα του χρόνου και αποκτά μια εορταστική τυπικότητα, που ισοπεδώνει επικίνδυνα την σπουδαιότητα και τη σημασία του γεγονότος.

Έτσι μέσα από τη διαχρονική αποδυνάμωση της ιστορικής μνήμης, ποιος θυμάται πρόσωπα και πρωταγωνιστές, όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Χαρίσιος Βαμβακάς, ποιος θυμάται έννοιες όπως «Διασυμμαχική Διοίκηση Θράκης, υπό Γαλλική Διοίκηση», ή «Ανώτατο Πολιτικό Συμβούλιο Θράκης». Ποιος θυμάται τους προσωπικούς και διπλωματικούς αγώνες του Έλληνα πρωθυπουργού στο Παρίσι, στα πλαίσια της Συνδιάσκεψης της Ειρήνης, μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, προκειμένου να ξεπεράσει σκοπιμότητες και αντιπαλότητες των Συμμάχων χωρών και να εξασφαλίσει τελικά την παραχώρηση της Θράκης στην σύμμαχο Ελλάδα, την ώρα που κάποιοι, μεταξύ των συμμάχων μας, προωθούσαν τα συμφέροντα της ηττημένης Βουλγαρίας για πρόσβασή της στο Αιγαίο.

Ποιος γνωρίζει πράγματι τον Κοζανίτη συνεργάτη του Βενιζέλου, Χαρίσιο Βαμβακά, απεσταλμένο του ίδιου του πρωθυπουργού στη Θράκη, ως εκπρόσωπό του, που μέσα σ’ ένα σύντομο χρονικό διάστημα στην Κομοτηνή, κατάφερε ν’ αλλάξει την εικόνα της πληθυσμιακής σύνθεσης της Θράκης και να πείσει όλο το θρακικό λαό, χριστιανούς και μουσουλμάνους να δηλώνουν ότι επιθυμούν την απελευθέρωσή τους από τα δεινά των Βουλγάρων και την είσοδο των ελληνικών στρατευμάτων στη Θράκη.

Είναι γνωστό, αλλά αξίζει να το υπενθυμίσουμε στα πλαίσια της Ελευθερίων της, ότι η Θράκη στο πέρασμα των χρόνων αποτέλεσε το εδαφικό εκείνο «φιλέτο», που διεκδίκησαν να το αποκτήσουν επικίνδυνοι γείτονες μας, ακόμα όμως και Μεγάλες Δυνάμεις, ανάλογα με τα συμφέροντά τους. Έτσι στα πλαίσια της λύσης του Ανατολικού ζητήματος, με την αποδυνάμωση και τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Θράκη εξελίχθηκε σε πεδίο πολεμικών συγκρούσεων μεταξύ των ενδιαφερομένων κρατών.

Στην κρίσιμη περίοδο των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα 1900-1920, η παρουσία και των γειτόνων μας Βουλγάρων στην περιοχή της Θράκης, ήταν σχεδόν μόνιμη, τυχοδιωκτική και πρωτίστως επικίνδυνη στην προσπάθειά τους να καρπωθούν εδάφη ελληνικά με μόνιμο επιδιωκόμενο στόχο την απόκτηση πρόσβασης στο Αιγαίο, ονειρευόμενοι την Μεγάλη Βουλγαρία που τους είχε αναγνωριστεί, βοηθούσης της Ρωσίας, με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου 1878, που ευτυχώς ακυρώθηκε και δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

Ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος μεταξύ των συνασπισμένων Βαλκανικών λαών Ελλάδος, Σερβίας, Βουλγαρίας, εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δημιουργεί περισσότερα προβλήματα, αφού η Βουλγαρία καταλαμβάνει ελληνικά εδάφη στην Ανατ. Μακεδονία και τη Θράκη. Η απληστία αυτή των Βουλγάρων οδηγεί την Ελλάδα στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο με αντίπαλο την Βουλγαρία, τα ελληνικά στρατεύματα καταλαμβάνουν όλα τα εδάφη και την Δυτική Θράκη. Όμως αυτό και πάλι διήρκησε για λίγο, διότι οι Μεγάλες Δυνάμεις και τα αντιτιθέμενα συμφέροντά τους για την περιοχή, επιβάλλουν για μια ακόμα φορά τη θέλησή τους και με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου, Αύγουστο 1913, χαρίζουν και πάλι τη Δυτική Θράκη στους Βουλγάρους.

Η Θράκη καταδικάζεται άδικα σε νέα βουλγαρική κατοχή και τα χρόνια που ακολουθούν 1913-1919, σημαδεύονται για την περιοχή από μια συστηματική εκβουλγαροποίηση και πλήρη βουλγαρική προσάρτηση. Η βουλγαρική διοίκηση εφαρμόζει μια εξοντωτική πολιτική διώξεων του ελληνικού στοιχείου και πολύ γρήγορα η Θράκη ερημώνει, κλείνουν σχολεία, καίγονται εκκλησίες, αρπάζονται........

© Xronos