menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Η Ευρώπη και ο πόλεμος

30 0
17.03.2026

Η σύντομη αυτή ιστορική διαδρομή (όσο κουραστική κι αν φαίνεται) αποκαλύπτει κάτι ενοχλητικό: μας οδηγεί στη διαπίστωση ότι η Ευρώπη δεν συγκροτήθηκε παρά μέσα από πολέμους, καταστροφές και επαναλαμβανόμενες κρίσεις βίας

Η σύντομη αυτή ιστορική διαδρομή (όσο κουραστική κι αν φαίνεται) αποκαλύπτει κάτι ενοχλητικό: μας οδηγεί στη διαπίστωση ότι η Ευρώπη δεν συγκροτήθηκε παρά μέσα από πολέμους, καταστροφές και επαναλαμβανόμενες κρίσεις βίας

Προ ημερών, διαβάζοντας ένα βιβλίο της Λιλής Ζωγράφου, συνάντησα σε κάποιο σημείο τη φράση «…ποιόν κρίκο της αλυσίδας των αιώνων θα αγγίξετε και θα τον βρείτε στεγνό από αίμα;». Η αντίθεση προς την κοινή εμπειρία της γενιάς μας, με παραξένεψε προς στιγμή. Αλήθεια, πόσες φορές (όσοι ειδικότερα γεννηθήκαμε μετά το 1950) δεν ευλογήσαμε και καλοτυχίσαμε τη γενιά μας που δεν γνώρισε πόλεμο! Πέρα από τις ευχάριστες αναμνήσεις των ειρηνικών χρόνων της ζωής μας και οι ψυχροί αριθμοί μιλούν γι’ αυτό.Το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, 60.000.000 ψυχές χάθηκαν στους πολέμους ή από κρατική βία στην Ευρώπη, ενώ το δεύτερο μισό του αιώνα λιγότερες από 1.000.000, συμπεριλαμβανομένου και του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία.Ναι, πάνω από εβδομήντα πέντε χρόνια τώρα, στην Ευρώπη απολαμβάνουμε την ειρήνη και τα αγαθά της. Είναι όμως αυτό ο κανόνας ή η εξαίρεση; Καταλάβαμε μήπως στην Ευρώπη την αξία της ειρηνικής συμβίωσης και παγιώσαμε την ειρήνη σαν μόνιμο πλαίσιο συνύπαρξης των λαών; Ή, τύχη αγαθή, βρεθήκαμε να ζούμε σ’ ένα λαμπρό «κενό» της Ιστορίας και κάποια στιγμή, ο ανεξήγητος δαίμονας της φύσης του ανθρώπου θα δώσει ένα τέλος στην ειδυλλιακή παρένθεση που νομίσαμε ότι ήταν κανονικότητα; Οι σκέψεις αυτές με προκάλεσαν να το ψάξω λίγο περισσότερο• και να το μοιραστώ σήμερα μαζί σας.Pax Romana είναι το όνομα που δώσαμε στην ειρήνη που επικρατούσε σε όλη την τεράστια έκταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά την περίοδο της ακμής της. Μόλις όμως η Αυτοκρατορία κατέρρευσε, το 476 μ.Χ., καταλύθηκε και η PaxRomana. Το τι επακολούθησε από τις εισβολές των βαρβάρων στην Ευρώπη, η λέξη «πόλεμος» είναι πολύ ήπια για να το περιγράψει• και κράτησε αυτό κάπου εξακόσια χρόνια, περίπου μέχρι το τέλος του 10ου αιώνα.Ακόμα όμως και τους επόμενους αιώνες, οπότε άρχισαν οι λαοί της Ευρώπης να αναπτύσσονται και να εξαπλώνονται, η «ειρήνη» στην Ευρώπη ήταν κάτι το σπάνιο και περιστασιακό. Μέσα από τις συνθήκες αυτές δημιουργήθηκε η «φεουδαρχία». Από τον 10ο αιώνα, λέει ο ιστορικός MichaelHoward, ο πόλεμος έγινε μια ασχολία για εξειδικευμένους πλούσιους που εκπαιδεύονταν σε αυτόν από πολύ νεαρή ηλικία. Έναντι των υπηρεσιών τους οι άρχοντες τους παραχωρούσαν εκτάσεις γης. Αυτό ήταν το «φέουδο», το οποίο αποτέλεσε τη βάση της φεουδαρχικής κοινωνίας. Οι απόγονοι αυτής της τάξης των πολεμιστών διατήρησαν τις τεράστιες εκτάσεις τους στην........

© Xronos