menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Το εκκρεμές των Ιδεολογιών (Μέρος β’)

31 0
13.03.2026

Δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, άνοδος και πτώση ολοκληρωτισμών, δημοκρατική επέκταση, οικονομικές καταρρεύσεις, κοινωνικές εκρήξεις

Δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, άνοδος και πτώση ολοκληρωτισμών, δημοκρατική επέκταση, οικονομικές καταρρεύσεις, κοινωνικές εκρήξεις

Στο πρώτο άρθρο είδαμε πώς, από την αρχαιότητα έως τον 19ο αιώνα, οι κύκλοι εξουσίας και χειραφέτησης διαδέχονταν ο ένας τον άλλον με βραδύ ρυθμό: αυτοκρατορίες που άντεχαν αιώνες, θρησκευτικές αυθεντίες που καθόριζαν πολλαπλές γενιές, πολιτικά συστήματα που έμοιαζαν πως δεν θα άλλαζαν ποτέ.Αν ο πρώτος χάρτης της ανθρώπινης ιστορίας είναι γεμάτος αργές τεκτονικές κινήσεις, ο δεύτερος (αυτός που ξεκινά τον τελευταίο ενάμιση αιώνα) θυμίζει σεισμό διαρκείας. Δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, άνοδος και πτώση ολοκληρωτισμών, δημοκρατική επέκταση, οικονομικές καταρρεύσεις, κοινωνικές εκρήξεις. Ό,τι άλλοτε ήθελε εκατοντάδες χρόνια συνέβαινε πλέον σε λίγες δεκαετίες. Ο χρόνος συστέλλεται, οι ιστορικοί κύκλοι επιταχύνονται δραματικά. Πολιτικές φάσεις που κάποτε χρειάζονταν γενιές, τώρα διαδέχονται η μία την άλλη μέσα σε μια δεκαετία. Το εκκρεμές προοδευτισμού-συντηρητισμού κινείται πιο βίαια, πιο απρόβλεπτα. Το ερώτημα είναι γιατί. Τι άλλαξε; Γιατί οι κοινωνίες δεν σταθεροποιούνται πια για μεγάλα διαστήματα; Και τι σημαίνει αυτό για το 2050, για το 2100, για το μέλλον της δημοκρατίας; Ωστόσο, φαίνεται να υπάρχει μια λογική πίσω από αυτή την επιτάχυνση. Ας προσπαθήσουμε να ανιχνεύσουμε κάποιες αιτίες.Πρώτα-πρώτα η τεχνολογία, που καλπάζει στις μέρες μας. Η τεχνολογία δεν είναι απλώς εργαλείο. Είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί η συλλογική ψυχολογία. Στον 20ο αιώνα, το ραδιόφωνο και ο κινηματογράφος έδωσαν στα αυταρχικά καθεστώτα μια πρωτοφανή δυνατότητα μαζικής επιρροής. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η τηλεόραση ένωσε έθνη γύρω από ένα κέντρο αφήγησης. Στις αρχές του 21ου αιώνα, το διαδίκτυο έκανε το ακριβώς αντίθετο: διέλυσε τα κέντρα, έσπασε τις αφηγήσεις,........

© Xronos