menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Από τον μύθο στη φιλοσοφία: Το μακρύ ταξίδι της σκέψης ως τον Μεσαίωνα

21 3
18.12.2025

«Η φιλοσοφία γεννήθηκε όταν ο άνθρωπος τόλμησε να ρωτήσει όχι ποιος δημιούργησε τον κόσμο, αλλά πώς λειτουργεί» Bertrand Russell (φιλόσοφος)

Η φιλοσοφία δεν είναι μόνο θεωρίες. Είναι η ιστορία του ανθρώπινου τρόπου να καταλαβαίνει τον κόσμο και τον εαυτό του. Από την ελληνική αρχαιότητα έως τις πιο σύγχρονες ιδέες, κάθε εποχή πρόσθεσε μια νέα απάντηση στο ίδιο διαρκές ερώτημα: «τι σημαίνει να είμαστε άνθρωποι;». Στον σύντομο αυτό οδηγό θα γνωρίσουμε τα κύρια φιλοσοφικά ρεύματα - από την αρχαϊκή Ελλάδα μέχρι την αυγή του Μεσαίωνα.

Ας παρακολουθήσουμε, λοιπόν, σήμερα την πορεία αυτή της ελληνικής διανόησης μέσα από το βιβλίο «Ιστορία της Αρχαίας Φιλοσοφίας» του Ιταλού ελληνιστή καθηγητή MarioVegetti, εκδόσεις Π. Τραυλός, Αθήνα, 2000:

Για να υπάρξει μια κοινωνία, χρειάζεται ένας πολιτισμός που θα περιέχει μια συλλογική γνώση και θα δίνει μια πειστική απάντηση σε θεμελιώδη προβλήματα όπως: η γέννηση και ο θάνατος, η συμπεριφορά προς τους θεούς και τους συνανθρώπους, τα γεγονότα της ατομικής και συλλογικής ζωής και, γενικά ποια είναι η θέση που αρμόζει στους ανθρώπους μέσα στο σύνολο του κόσμου και της φύσης.

Αυτή την καθοριστική λειτουργία είχε ο μύθος (ομηρικά έπη, Ησίοδος κ.ά.) για τους Έλληνες της Αρχαϊκής περιόδου (περίπου 800π.Χ. έως 500 π.Χ.). Να σημειωθεί ότι οι Έλληνες δεν είχαν ποτέ κάποιο ιερό βιβλίο όπως η Βίβλος ή το Κοράνι, με «εξ αποκαλύψεως αλήθειες».

Οι ελληνικές πόλεις του 6ου και του 5ου π.Χ. αιώνα ήταν πλέον περισσότερο ανεπτυγμένες και σύνθετες από παλαιότερα και οι πολιτιστικές τους ανάγκες άρχισαν να μη βρίσκουν ικανοποιητικές απαντήσεις στο μύθο.

Από τον 5ο αιώνα π.Χ. και μετά, συντελέστηκαν σημαντικές μεταβολές εξαιρετικής σημασίας για την ιστορία του πνεύματος και του ανθρώπου γενικότερα. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν η γέννηση της φιλοσοφικής και αργότερα της επιστημονικής σκέψης. Η ελληνική κοινωνία της εποχής ήταν ιδανική και μοναδική για να αναπτυχθεί η φιλοσοφική σκέψη. Δεν υπήρχε καμία εξουσία κρατική ή εκκλησιαστική που να........

© Xronos