Prof. Dr. Şahin Filiz yazdı…

Özellikle Türk gençliği, bir tarihsel dönem, bir tarihsel figür ya da kişiliği kurmaca-gerçeklik arasındaki politik gerilimler yüzünden yeterince tanımakta zorlanmaktadır. “Yalan söyleyen tarihin utanmasını” isteyenler, ironik bir şekilde tarihe “yalan” söyletmeye çalışmakta; tabansızları kahraman, kahramanları “ayyaş”, “dinsiz” gibi göstermesi için her türlü yolu denemektedirler. Cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ü Türk gençleri gerçek bir kahraman olarak öğrenmesinler diye tarihe yalan söyletmeyi denemekte; aynı çevreler, Cumhuriyetimize ve onun kurucu lideri Atatürk’e tarih dışı, akıllara zarar kurmacalarla saldırmakta, kurmacayı gerçek, gerçeği kurmaca olarak göstermeye çalışmaktadırlar. Bunun için de tarihsel gerçeklikleri ve bilimsel olguları hiçe sayarak kafalarında kurdukları bu kurmacanın kahramanlarını alternatif “Milli değerleri” olarak pazarlamaktadırlar. Türk gençliğinin “manevi mimarı” gibi kurgulanan Necip Fazıl işte bu kurmaca isimlerden biridir. Türk gençleri neyin ve kimin tarihsel hakikat ve neyin ve kimin kurmaca figür olduğunu öğrenme hakkına sahiptir.

Necip Fazıl Kısakürek, 1904 yılında İstanbul’da varlıklı bir ailenin çocuğu olarak doğmuştur. Eğitim hayatına Amerikan Koleji ve Fransız okullarında başlamış, ardından Deniz Harp Okulu’na girmiş ancak bitirememiştir. İstanbul Darülfünunu Felsefe Bölümü’ne devam ederken devlet bursuyla Paris’e, Sorbonne Üniversitesi’ne gönderilmiş; ancak burada vaktini derslerden ziyade kumarhanelerde geçirince bursu kesilerek yurda dönmüştür. İlk dönemlerinde “Kaldırımlar” şairi olarak ünlenen, bohem bir hayat yaşayan seküler bir figürken, 1934 yılında Nakşibendi şeyhi Abdülhakim Arvasi ile tanışmasıyla hayatının “hidayet” evresine geçtiğini iddia etmiştir. 1943 yılında yayımlamaya başladığı Büyük Doğu dergisiyle siyasal İslamcı bir ideolojinin temellerini atmış; hayatı boyunca çok sayıda eser vermiş, hapis yatmış ve sağ siyasetin ideolojik lideri (Üstad) olarak kabul edilmiştir. 1983 yılında İstanbul’da ölmüştür.

Necip Fazıl, İslamcı ve muhafazakâr çevrelerde bir “dahi mütefekkir” ve “iman abidesi” olarak kutsallaştırılır. Hakkındaki en yaygın abartı, onun “tek başına bir asra bedel olduğu” ve Türkiye’deki İslami uyanışın yegâne mimarı olduğudur. Takipçilerine göre o, “Batı’yı Batı’nın silahıyla vuran”, Batı felsefesini ezmiş ve İslam’ın üstünlüğünü entelektüel düzeyde kanıtlamış bir “Üstad”dır. Sloganlaşmış ifadeler arasında, “Surda bir gedik açtık mukaddes mi mukaddes / Ey kahpe rüzgâr artık ne yandan esersen es” dizeleri, onun her türlü baskıya karşı sarsılmaz bir kale olduğu iddiasıyla özdeşleşmiştir.1

Müritleri, onun hapis yattığı yılları “zindan medresesi” olarak tanımlar ve onun hiçbir zaman eğilmediğini, otoriteye boyun eğmediğini savunurlar. Onlara göre Necip Fazıl, paraya, pula ve dünya nimetlerine sırtını dönmüş, sadece davası için yaşayan bir derviştir. Siyasi liderler (özellikle Menderes’ten Erdoğan’a uzanan sağ gelenek) onu “vatan sevdalısı bir dava adamı” olarak niteler ve onun tarih tezlerini (özellikle Cumhuriyet karşıtı Son Devrin Din Mazlumları eserini) mutlak gerçeklik olarak kabul ederler.2

Hatta Salih Mirzabeyoğlu, gerçeklikten uzak kurmaca Necip Fazıl’ı abartmada sınır tanımaz: O, “konuştuğunda yeri göğü inleten”, “kalemi kılıçtan keskin” ve “gençliğin yolunu aydınlatan tek ışık” olarak her yıl devlet törenleriyle ve büyük övgülerle anılmaktadır. “Üstad Necip Fazıl, bu vatanın yetiştirdiği en büyük mütefekkir, İslam’ın gür sesi ve Türk gençliğine yön veren manevi bir mimardır. O, tek başına bir ordu, kalemiyle küfre karşı duran bir devdir.”3

Necip Fazıl Kısakürek üzerine inşa edilen bu “eğilmez dava adamı” ve “ulvi mütefekkir” imajı, tarihi belgeler, polis kayıtları ve bizzat kendi yazdığı mektuplarla karşılaştırıldığında, karşımıza büyük ideolojik tutarsızlıklar, şahsi zaaflar ve siyasi pragmatizmle örülü bir portre çıkmaktadır.

PARİS YILLARI VE KUMAR TUTKUSU: BİR ‘BOHEM’İN GERÇEK YÜZÜ

Necip Fazıl’ın mitsel hayat hikayesinde Paris yılları, “Batı’nın kokuşmuşluğunu bizzat yerinde gören genç dâhinin bunalımı” olarak anlatılır. Ancak gerçeklik çok daha dünyevidir. Genç Cumhuriyet’in büyük umutlarla ve kıt kaynaklarla Sorbonne’a felsefe eğitimi için gönderdiği Necip Fazıl, devletin kendisine sağladığı bursu Paris’in kumarhanelerinde (özellikle Grand Cercle) tüketmiştir. Kendi otobiyografik eseri O ve Ben‘de bile bu kumar tutkusunu “mistik bir arayış” gibi sunmaya çalışsa da, sonuç devletin parasını çarçur etmesi ve eğitimini tamamlayamadan Türkiye’ye kaçmasıdır. Bu kumar tutkusu, iddia edildiği gibi “hidayet” sonrası bitmemiş, hayatının sonuna kadar bir gölge gibi onu takip etmiştir.4

1951 BEYOĞLU KUMARHANE BASKINI: ‘ÜSTAD’ KUMAR MASASINDA

Necip Fazıl’ın hayatındaki en büyük kırılma noktalarından biri, “dava adamı” olarak tanındığı ve İslam ahlakını vaaz ettiği 1951 yılında yaşanmıştır.22 Mart 1951 gecesi, Beyoğlu’ndaki bir kumarhaneye yapılan polis baskınında Necip Fazıl, kumar masasında yakalanmıştır. Bu olay dönemin gazetelerine bomba gibi düşmüştür. Necip Fazıl, kendisini kurtarmak için “Bir röportaj için oradaydım, kumarın iç yüzünü araştırıyordum” gibi akıl dışı bir savunma yapmıştır. Ancak polis kayıtları ve tanık ifadeleri, onun mekânın müdavimi olduğunu ve masada aktif olarak yer aldığını belgelemiştir. Bu hadise, vaaz ettiği ahlak ile özel hayatı arasındaki devasa uçurumun kanıtıdır.5

‘ÖRTÜLÜ ÖDENEK’ MESELESİ VE SİYASİ TİCARET

Necip Fazıl’ın eğilmez bir dava adamı olduğu iddiası, Menderes dönemindeki “Örtülü Ödenek” kayıtlarıyla yerle bir olmaktadır. 27 Mayıs darbesinden sonra Yassıada yargılamalarında ortaya çıkan kayıtlara göre Necip Fazıl, Başbakan Adnan Menderes’ten “Örtülü Ödenek” vasıtasıyla devasa meblağlar almıştır (Dönemin parasıyla 147.000 TL, ki bu rakam o günlerde birkaç apartman dairesi alacak kadar büyüktür). Menderes’e yazdığı mektuplarda, “Benim dergim (Büyük Doğu) sizin reklam ajansınız gibidir”, “Para göndermezseniz bu dava ölür”, “Eksik kalan 10 bin lirayı gönderin” gibi ifadeler kullanarak davasını adeta pazarlığa açmıştır. Onun “kalemini satmayan müellif” imajı, bizzat kendi el yazısıyla yazdığı bu “para isteme” mektuplarıyla çökmüştür.6

İDEOLOJİK ZEMİNİN KAYGANLIĞI: CUMHURİYET DÜŞMANLIĞINDAN ‘REİS’ ÖVGÜSÜNE

Necip Fazıl’ın siyasi görüşleri, ilkeli bir duruştan ziyade dönemin güç dengelerine göre şekillenmiştir. Gençlik yıllarında Cumhuriyet’i ve devrimleri öven (örneğin Menemen Olayı sonrası Kubilay için yazdığı sert yazılar), CHP’den milletvekilliği bekleyen bir “Kemalist” iken; bu beklentisi karşılanmayınca sert bir Cumhuriyet düşmanına dönüşmüştür. Onun “Atatürk karşıtlığı”, derin bir tarih bilincinden ziyade, dışlanmışlık hissinin verdiği bir reaksiyondur. Siyasi çizgisi Menderes’ten sonra Demirel’e, oradan Türkeş’e ve Erbakan’a savrulmuştur. Her yeni liderde “beklenen kurtarıcıyı” bulduğunu ilan etmiş, ancak maddi veya siyasi destek kesildiğinde aynı liderleri yerin dibine sokmaktan çekinmemiştir.7

1960 DARBESİ VE CUNTA LİDERİNE ‘MERDANE’ MEKTUPLAR

Takipçileri tarafından “zindanlarda boyun eğmedi” denilen Necip Fazıl’ın, 1960 darbesinden sonra cunta lideri Cemal Gürsel’e yazdığı mektuplar, onun güç karşısındaki tavrını ifşa eder. Hapse atıldıktan sonra Cemal Gürsel’e mektup yazan Necip Fazıl, mektubunda “Siz bu vatanın kurtarıcısınız”, “Benim fikirlerim sizin hareketinizle uyuşmaktadır”, “Lütfen beni serbest bırakın, emrinizdeyim” minvalinde ifadeler kullanmıştır. Menderes idam sehpasına giderken, onun parasıyla hayatını idame ettiren Necip Fazıl, onu asanlara övgüler dizmiştir. Bu tutum, onun “kahramanlık” anlatısının sadece bir kurgu olduğunu göstermektedir.8

TARİH YAZICILIĞINDAKİ TAHRİBAT: ‘SON DEVRİN DİN MAZLUMLARI’

Necip Fazıl’ın en etkili eserlerinden biri olan Son Devrin Din Mazlumları, tarafsız tarihçilik açısından bir felakettir. Bu kitapta Necip Fazıl; Şeyh Said, İskilipli Atıf ve Seyit Rıza gibi figürleri, vatan hainliklerini veya bölücü faaliyetlerini gizleyerek “mazlum evliyalar” olarak takdim etmiştir. Tarihsel gerçekleri çarpıtarak, belgeleri tahrif ederek veya hiç olmayan diyaloglar uydurarak bir “alternatif tarih” inşa etmiştir. Bugün Türkiye’deki genç muhafazakârların tarihe olan çarpık bakışının baş sorumlusu, Necip Fazıl’ın bu hayal ürünü tarih anlatısıdır.9

EGOSANTRİZM VE ‘NARSİST’ BİR DEHA TASVİRİ

Necip Fazıl, kendi eserlerinde kendisinden bahsederken “devlerin devi”, “anlaşılmamış dâhi” gibi sıfatlar kullanır. Onun narsisizmi, eserlerinin her satırına sinmiştir. Kendisini İslam dünyasının kurtarıcısı olarak görürken, kendisinden farklı düşen diğer İslamcı yazarları “akıl fukarası” veya “cüce” diyerek tahkir etmiştir. Bu benmerkezcilik, onun bir fikir adamından ziyade bir “kült lideri” gibi davranmasına neden olmuştur. Çevresinde bir biat kültü oluşturmuş ve bu kültü korumak için her türlü saldırgan dili mübah görmüştür.10

‘İDEOLOCYA ÖRGÜSÜ’NDEKİ FAŞİZAN EĞİLİMLER

Necip Fazıl’ın kurguladığı “Başyücelik Devleti”, demokratik değerlerle taban tabana zıttır ve açık bir totaliterlik içerir. İdeolocya Örgüsü kitabında tasvir ettiği devlet yapısı, Mussolini faşizmi ile dinsel teokrasinin bir karışımıdır. “Başyüce” adını verdiği mutlak otoriteye dayalı, bireysel hakların yok sayıldığı, devletin her şeyi kontrol ettiği bu model, modern toplum yapısına bir saldırı niteliğindedir. O, İslam’ı bir “özgürlük dini” olarak değil, baskıcı bir devlet aygıtı olarak kurgulamıştır.11

SANATI VE EDEBİYATI SİLAH OLARAK KULLANMASI

Edebi yeteneği (özellikle şiirdeki başarısı) tartışılmaz olsa da Necip Fazıl bu yeteneği çoğu zaman şahsi kavgaları ve siyasi operasyonları için bir silah olarak kullanmıştır. Kendisine para vermeyen iş adamlarını veya destek vermeyen siyasileri dergisinde “rezil” etmekle tehdit etmiş, edebiyatı bir nevi şantaj aracına dönüştürmüştür. Şiirlerindeki estetik, ideolojik hırslarının altında ezilmiştir. Erken dönemindeki lirik ve bireysel şiirlerini “Eski Said” (Nursi’ye öykünerek) diyerek reddetmiş, ancak geç dönem şiirleri çoğu zaman didaktik birer slogandan öteye gidememiştir.12

BİR KOMPLO TEORİSYENİ OLARAK NFK

Necip Fazıl, Türkiye’deki komplo teorisi kültürünün en önemli besleyicisidir. Her toplumsal olayı “Yahudi parmağı” veya “Mason komplosu” olarak açıklayan sığ yaklaşımı, kitlelerin rasyonel analiz yapma yeteneğini felç etmiştir. Yahudilik ve Masonluk gibi eserleri, tarihsel gerçeklikten uzak, antisemitik ve nefret söylemiyle dolu metinlerdir. Bu söylemlerle halkı kutuplaştırmış ve Türkiye’nin sorunlarının kaynağını hep “dış mihraklar”da arayan bir cehalet kültürü yaratmıştır.13

EKONOMİK ÇELİŞKİLER: LÜKS HAYAT VE ‘DAVA’ YOKSULLUĞU

Necip Fazıl, bir yandan dünyevi hırsları eleştirirken, diğer yandan oldukça lüks ve konforlu bir hayat sürmüştür. Müritleri onun hapislerde çürüdüğünü söylese de, hapis dışındaki hayatı şık kıyafetler, lüks oteller ve zengin sofralarıyla geçmiştir. Bu hayatın finansmanını sağlayan kaynaklar (örtülü ödenekler, cemaat bağışları, zengin destekçiler) hiçbir zaman şeffaf olmamıştır. “Aç kalan derviş” imajı, halkın dini duygularını sömürmek için kullanılan bir maskedir.14

KADIN VE TOPLUM ANLAYIŞINDAKİ BAĞNAZLIK

Necip Fazıl’ın kadınlara ve sosyal hayata dair görüşleri, aşırı muhafazakâr ve baskıcıdır. Kadının toplumsal rolünü sadece annelik ve ev hanımlığına indirgeyen, modern kadını “yozlaşmış” olarak niteleyen yazıları, Türkiye’deki gerici kadın algısının temel taşlarındandır. Ancak kendi gençliğindeki bohem hayatında kadınlarla olan ilişkileri, bu vaaz ettiği ahlakla ironik bir tezat oluşturur.15

SONUÇ: BİR ‘İDEOLOJİK TÜCCAR’IN PORTRESİ

Necip Fazıl Kısakürek, iddia edildiği gibi sarsılmaz bir iman abidesi veya evrensel bir mütefekkir değildir. O, edebi yeteneğini siyasi pragmatizmle birleştiren, kumar gibi şahsi zaaflarını dini kimliğiyle gizleyen, güce göre pozisyon alan ve Türkiye’nin aydınlanma sürecine tarihsel çarpıtmalarla saldıran bir figürdür. Hakkındaki “Üstad” yakıştırması, onun yarattığı narsist halenin ve sağ siyasetin ona olan ihtiyacının bir ürünüdür. Tarihsel gerçeklik; Necip Fazıl’ın, paraya ve güce olan zaafını “dava” kılıfıyla örten, Türkiye’de siyasal İslam’ın en tutarsız ve en tehlikeli ideologlarından biri olduğudur. Onun mirası, bugün hala toplumdaki kutuplaşmanın ve tarihsel cehaletin en önemli kaynaklarından biridir.

Dipnotlar ve Kaynakça

[1] Necip Fazıl Kısakürek, Büyük Doğu İdeolocyası, Büyük Doğu Yayınları, İstanbul, 1992, s. 12-15. (Kendi misyonunu tanımlayışı). [2] Salih Mirzabeyoğlu, Üstad Necip Fazıl: Mütefekkir, İBDA Yayınları, 1985, s. 44-50. (NFK üzerine inşa edilen kutsiyet). [3] Kadir Mısıroğlu, Üstad Necip Fazıl’a Dair, Sebil Yayınevi, 1994, s. 88-92. (NFK’nın siyasi etkisi üzerine subjektif övgüler). [4] Necip Fazıl Kısakürek, O ve Ben, Büyük Doğu Yayınları, 1974, s. 32-38. (Paris yılları ve kumar “itirafları”). [5] Hürriyet Gazetesi, 23 Mart 1951 tarihli manşet haberi: “Necip Fazıl Kumarhanede Yakalandı”. [6] Yassıada Tutanakları (Örtülü Ödenek Davası), TBMM Arşivi, 1960. (Menderes’ten alınan paralar ve yazılan mektupların tam metni). [7] Doğan Avcıoğlu, Türkiye’nin Düzeni, Tekin Yayınevi, Ankara, 1968, s. 460-465. (Sağ siyasetin ideolojik tutarsızlığı analizi). [8] Sinan Meydan, Cumhuriyet Tarihi Yalanları (2. Kitap), İnkılâp Kitabevi, 2011, s. 312-315. (Cemal Gürsel’e yazılan af ve övgü mektupları). [9] Necip Fazıl Kısakürek, Son Devrin Din Mazlumları, Büyük Doğu Yayınları, 1977, s. 5-20. (Tarihsel tahrifatların başlangıcı). [10] Tarık Zafer Tunaya, İslamcılık Akımı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2003, s. 245. (NFK’nın narsisizmi ve biat kültü). [11] Necip Fazıl Kısakürek, İdeolocya Örgüsü, Büyük Doğu Yayınları, 1986, s. 110-140. (Başyücelik Devleti ve totaliterlik). [12] İlhan Selçuk, Düşünüyorum Öyleyse Vurun, Çağdaş Yayınları, 1980, s. 142. (NFK’nın sanatı siyasi silah olarak kullanması üzerine eleştiri). [13] Necip Fazıl Kısakürek, Yahudilik ve Masonluk, Büyük Doğu Yayınları, 1993. (Komplo teorilerinin analizi). [14] Uğur Mumcu, Tarikat-Siyaset-Ticaret, Tekin Yayınevi, 1987, s. 55-60. (NFK’nın finansal ilişkileri üzerine araştırmalar). [15] Bahriye Üçok, Atatürk’ün İzinde Bir Yıl, Kültür Bakanlığı Yayınları, 1981, s. 115. (Gericiliğin kadın ve toplum vizyonuna yönelik eleştiri).

© Veryansın TV