We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İstanbul için elektrikli taksi tasarlamak

1 5 19
23.09.2021

Bir sene aradan sonra geçen ay ( Ağustos) İstanbul’da birkaç kez taksiye binme fırsatım oldu. Beşiktaş bölgesinde park sorunu olduğu için genelde o civarda kullandım.

İlk bindiğimde ön panele monte edilmiş büyükçe elektronik bir alet vardı. İTaksi galiba sistemin adı. Anladığım kadarıyla İBB’nin Uber benzeri taksi çağırma sistemiymiş. “Nedir bu?” sordum. Taksici: “kullanmıyorum pek ise yaramıyor” dedi. Sanıyorum BiTaksi’nin de uygulaması ön panele ilişik bir telefonda çalışıyordu.

Diğer bindiğim takside de İTaksi sistemini gördüm ve açıktı. Şoför ara sıra iş geldiğini ama sorunlar olduğunu söyledi. “Uber işi ne oldu?” dedim.. “Uber yasaklandı ama gizliden Uber işi yapanlar var” dedi. Galiba yurtdışı hatlı telefonlar üzerinden servis verilebiliyormuş. Bir ara “mavi lüks taksiler vardı o iş ne oldu pek görmedim?” dedim. “Hala var ama azaldı” dedi. Pek talep olmamış galiba şoförlerin bir kısmı sarı taksiye geri dönmüş.

Anladığım kadarıyla BiTaksi sistemi nispeten iyi çalışıyor, İTaksi de sorunlar var, Uber işi de azalarak yeraltına inmiş.

Diğer dikkatimi çeken konu, yeni havalimanı yolunda inanılmaz miktarda siyah lüks minibüs oluşmuş. Vızır vızır havalimanı yolunda bunlar gidip geliyor. Sanırım bunlar da lüks havalimanı taksileri. Genelde pahalı yabancı markalı araçlar.

Taksicilik konusunda Türkiye’de yapılması gereken bir sürü iş var. İlk akla gelenler:

Taksicilik Problemleri

1) Şoförün emeğinin suiistimalini engelleyecek, belki şoförün aracın sahibi olmasını sağlayacak (veya işvereninin kooperatif olması) ve şoföre uzun dönemli iş ve gelir garantisi sağlayacak şekilde sistemi geliştirmek. Şoförün çalışma saatlerini limitlemek

2) Elektrikli araçlara geçiş sürecini ütilizasyon oranı en yüksek araçlar olan taksilerden başlatmak

3) Taksi plakası ticaretini ve ruhsatlama sistemini, çalışanın ve toplumun menfaatini önceliklendirerek geliştirmek

4) Korsan taksi konusunu çözmek

5) Taksilerin fiziksel standardını, hem şoförün çalışma mekanının hem yolcuların konfor seviyesini artırmak. Yüksek turizm standartlarını destekleyebilecek seviyede taksi hizmeti üretmek

6) Cep uygulaması tabanlı taksicilik servislerinin verim artırıcı nimetlerini en üst seviyede kullanabilmek. İTaksi isimli büyük yatırımlar ile bir altyapı kuruldu ise bunun en verimli ve hızlı şekilde sahada uygulanması gerekir yoksa araçlara kurulan ve kullanılmayan ithal elektronik ekipmanlar milli servet israfıdır.

7) Şoförlerin çalışma bölgelerine uygun olarak belirli eğitimi, sertifikaları almış olmasını sağlamak. Bu mesleğe uygun kişilerin taksici olmasını sağlamak

8) Taksicilik meslek örgütlerini, kooperatiflerini güçlendirmek

9) Sistemin yerli endüstriye, üreten Türkiye’ye daha çok istihdam yaratacak şekilde geliştirilmesini sağlamak

10) Taksi sisteminin karbon ayak izini azaltmak için gerekli navigasyon ve planlama sistemlerini kurmak ve güncel tutmak. ( beklemeler, boşa yapılan mesafeler, hatalı yol seçimlerini azaltacak şekilde)

11) Hükümet ve yerel yönetimler, meslek odaları arasında taksi servisleri konusunda uyumlu, verimli çalışma ortamını sağlamak

12) Otonom taksi sistemleri konusunda yazılımları, donanımları, araçları, süreçleri, yolları, kanunları hazırlamak

13) Sadece taksi şoförleri için (elektrikli batarya şarj ederken) kullanacakları dinlenme, spor tesisi, restoran servislerini veren şehir içi tesisleri oluşturmak

14) İyi politika yapma sürecini destekleyecek sektörel istatistiklerin üretilmesini sağlamak

Bu yazıda sadece yerli taksi tasarımı konusunu ele alacağım

Hem doğumuzdaki hem batımızdaki birçok gelişmiş ülkede özel olarak taksi servisi vermek için tasarlanan araçlar devreye alınmış durumda. Bu trend hızlanarak devam ediyor. Özellikle turizm şehirleri bu tür araçlara geçiyorlar.

Taksi Yapmak Üzere Araç Tasarlamak

Geleneksel olarak taksiler binek araçlardır. Türkiye’de “taksi” denince birçoğumuzun gözüne “Fiat Albea” modeli ve o segmentteki araçlar gelir. Genelde yerli üretim olan ucuz araçlar taksi yapılır. Taksilerin yerli araç olması şüphesiz doğru karardır. Ucuz segmentten seçilmeleri de otomotiv endüstrisinin Türkiye’deki gelişimi ile ilgilidir ancak güvenlik ve konfor açısından ideal bir durum değildir.

Taksilerin binek araçlar içinden seçilmesi doğru mudur? Son yıllarda küçük ticari araç olarak tasarlanmış araçlarında taksi yapıldığını görmekteyiz. Misal “Transit Connect” turu araçlar. Ancak yüksek yakıt sarfiyatına karşılık aynı geliri yaratması sebebiyle yaygınlıkları sınırlı kalmıştır. Lüks taksi adı altında lüks ithal araçların taksi olarak devreye alınması ise düzeltilmesi gereken yanlış bir politikadır.

Binek araç tasarlayan üreticiler, araçlar taksi olarak kullanılsın diye tasarlamıyorlar. Misal Fiat Albea’yı ele alalım. Bu aracı tasarlayan kişi, araca tekerlekli sandalye girebilsin diye tasarlamadı. Bagaj büyüklüğünü, şeklini havalimanı ve otogar bavullarına göre tasarlamadı. Şoför mahallini günde 10 saat kullanıma göre tasarlamadı. Kapılarını günde yüz defa açılıp kapanacak şekilde tasarlamadı. Yakıt sistemini 2 vardiya halinde günde 15 saat kullanıma göre de tasarlamadı. Koltuk sayısını, araç içi güvenlik sistemlerini, maksimum hızı ve dönüş açısını da taksi fonksiyonuna göre değil, standart aile kullanımına göre tasarladı. Elbette Fiat Albea’nın taksi olarak kullanılmasında sorun yok.. Pratik, ucuz, servisi, yedek parçası yaygın ve yerli üretim ancak çok daha iyi taksi araçlarını tasarlayabiliriz.

Şehir içi ulaşım vasıtalarında, otobüs standartlarında durumumuz iyi. Zaten ülkemizde bu araçlar üretiliyor ve ihraç ediliyor. Belediyelerimiz de gayet modern otobüsleri büyük oranda devreye aldı. Gelişmiş ülkeler ile otobüs konusunda ( elektrikliye geçiş haricinde) pek fark yok. Metro sistemini biz yeni kuruyoruz, hat uzunluklarımız kısa ama standartlar, konfor iyi. Taksi servislerinde ise durum iyi değil. Araç ve servis standartlarında çok geride kalmışız.

Bu alanda artık bir üst lige çıkmalıyız. İstanbul dünyanın sayılı turizm başkentlerinden ve Türkiye’miz de bir turizm ülkesi. Evet Türkiye’nin en büyük problemi taksi tasarımları değildir, ancak bu konuda atabileceğimiz........

© Ulusal Kanal


Get it on Google Play