We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Η «μακρά» δεκαετία του 2010 και το 2020

4 0 21
20.09.2020

Η στήλη «PhilosophyXS», είναι η νέα στήλη του καθηγητή του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Κώστα Δουζίνα, στο TVXS.gr. Μια σειρά εβδομαδιαίων άρθρων που φέρνει την φιλοσοφία και την κοινωνική θεωρία στην καθημερινότητα, για την κατανόηση του ανθρώπου, της κοινωνίας και της πολιτικής...

Γράφαμε στο προηγούμενο για τους τρεις κύκλους της Ευρωπαικής ιστορίας και την σταδιακή παρακμή της Ευρώπης. Η περιοδόλογηση της ιστορίας και της ζωής μας (ο «σκοτεινός» Μεσαίωνας, ο «σύντομος» 20ος αιώνας, o «Εικοσάρης» ή η «Σαραντάρα») αποτελούν προσπάθεια να βάλουμε ερμηνευτικό πλαίσιο σε μια χρονική περίοδο, κατευθύνοντας έτσι την κατανόησή της. Ονοματίζουμε αυθαίρετα τις δεκαετίες και χρησιμοποιούμε τα ονόματα σαν τίτλους ενός πίνακα που αποδίδουν μονολεκτικά την πολύμορφη «ουσία», τη «σημασία» μιας περιόδου: Η «βρυχώμενη» (roaring) δεκαετία του 1920, η «χαμηλή, άτιμη δεκαετία» του 1930 (W. H. Auden), τα Sixties (η μόνη για την οποία η αρίθμηση αρκεί), η δεκαετία του «Εγώ» (1970), αυτή της «απληστίας» (1980), η δεκαετία του «τέλους» της ιστορίας (1990).

Ακολουθώντας αυτή τη περιοδολογική και κανονιστική λογική θα ονομάσουμε τη δεκαετία του 2010 «μακρά δεκαετία της ματαιωμένης ελπίδας». Μακρά γιατί κράτησε δώδεκα χρόνια. Ξεκίνησε το 2008, με τη χρηματοπιστωτική κρίση και τη νεανική έκρηξη του Δεκέμβρη μετά τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου. Τελείωσε το 2019 με την εκλογή της Νέας Δημοκρατίας. Θα μπορούσαμε να τη χαρακτηρίσουμε και δεκαετία των κρίσεων: της οικονομίας και των μνημονίων, της δημοκρατίας και των κομμάτων, της ανόδου της ακροδεξιάς και της παρακμής της Δύσης, του κλίματος και των ανισοτήτων. Θα μπορούσαμε να φτιάξουμε καταλόγους για «τα δέκα πιο σημαντικά γεγονότα της δεκαετίας», «τις είκοσι καλύτερες ταινίες» κ.λπ. Οι κατάλογοι αποτελούν μνημοτεχνικά εργαλεία. Βοηθούν τη διατήρηση προσωπικών και συλλογικών αναμνήσεων, αλλά δεν συνεισφέρουν στην κατανόηση της περιόδου.

Θα χρησιμοποιήσουμε μια διαφορετική στρατηγική διαίρεσης του χρόνου και της ιστορίας. Ο χρόνος, πολιτικός και προσωπικός, δεν είναι ενιαίος, αλλά σύνθετος, πολυδιάστατος και διασπασμένος. Από την άλλη, η ιστορία δεν προχωράει ευθύγραμμα και προοδευτικά. Αντίθετα χαρακτηρίζεται από κυκλικότητα, κάτι σαν τις εποχές του χρόνου ή σαν τα κύματα που διαδοχικά απομακρύνονται από εκεί όπου έπεσε η πετρούλα στη λίμνη. Κάθε ιστορικός κύκλος αποτελεί μια διαδρομή μέσα στην οποία μπορούμε να αναγνωρίσουμε μια ενιαία λογική ή μια καθοριστική αντίθεση. Ο κύκλος τελειώνει, όταν η αρχή της κίνησης του εξαντλείται. Ο Έρικ Χόμπσμπαουμ ονόμασε τον εικοστό αιώνα «σύντομο», για παράδειγμα, γιατί κινούταν από την αρχή και τη δύναμη της εργατικής εξουσίας που εισέβαλε στην ιστορία το 1917 και τελείωσε το 1989 με την πτώση του υπαρκτού.

Έτσι λοιπόν μπορούμε να χωρίσουμε τη δεκαετία του 2010 σε τρεις υπο-περιόδους: 2008-2015 ήταν η εποχή των αντιστάσεων και της........

© TVXS


Get it on Google Play